Zoeken

237 resultaten voor Werkgroep multidisciplinaire richtlijn Stoornissen in alcoholgebruik, gevonden

Medicatie bij een stoornis in alcoholgebruik voor abstinentie en minder drinken

Naast psychologische en herstel bevorderende interventies zijn er verschillende medicamenteuze behandelopties bij de behandeling van patiënten met een stoornis in het gebruik van alcohol. In de multidisciplinaire richtlijn Stoornissen in het gebruik van alcohol wordt aan de hand van een stappenplan een advies gegeven over de medicamenteuze behandelopties. In dit artikel leest u hoe dit stappenplan tot stand is gekomen en hoe dit eruitziet.

Lees het artikel

Zonder alcohol fris verder

In de verslavingszorg worden steeds meer ouderen aangemeld bij wie sprake is van overmatig alcoholgebruik. Naar verwachting zal dit aantal als gevolg van de vergrijzing de komende jaren nog verder toenemen. Adequate en efficiënte behandelvormen voor deze doelgroep zijn dan ook van groot belang. Naast het reguliere (individuele) aanbod voor volwassenen zijn in Nederland groepsbehandelingen opgezet voor ouderen met overmatig alcoholgebruik. Verslavingszorg Noord Nederland is met de...

Lees het artikel

Leverwaarden bij alcoholgebruik

Lichamelijk onderzoek en laboratoriumtesten kunnen aanwijzingen geven enerzijds bij het opsporen van een stoornis in alcoholgebruik en anderzijds bij het nagaan van bepaalde afwijkingen in bloedwaarden die geassocieerd zijn met de lichamelijke gevolgen van overmatig alcoholgebruik. Bij het vaststellen of monitoren van een stoornis in het gebruik van alcohol worden andere bepalingen in het laboratoriumonderzoek geadviseerd dan bij het vaststellen van de lichamelijke...

Lees het artikel

Lichamelijk onderzoek bij overmatig alcoholgebruik

Overmatig alcoholgebruik pleegt een grote aanslag op het menselijk lichaam. Alcohol kan ernstige somatische complicaties geven zoals leverfalen, schade aan het maag-darmstelsel en cardiovasculaire problemen. Bij lichamelijk onderzoek kunnen somatische complicaties worden opgespoord met inschatting van de ernst, om behandeling van alcoholgerelateerde stoornissen integraal uit te voeren.

Lees het artikel

Bipolaire stoornissen: een overzicht

Bipolaire stoornissen vormen een groep stemmingsstoornissen die zich kenmerken door het afwisselend optreden van manische, hypomanische en depressieve episodes. Het klinisch beeld kan variëren van het hebben van weinig symptomen en goed psychosociaal functioneren, tot continue stemmingswisselingen, restsymptomen en functionele beperkingen. Dit maakt de diagnostiek uitdagend, en vergt van de begeleiding veel creativiteit en flexibiliteit. De belangrijkste twee pijlers van de behandeling...

Lees het artikel

Zorgstandaard Psychotische stoornissen

Sinds 2012 wordt de Multidisciplinaire richtlijn schizofrenie gebruikt om de behandeling voor mensen met een psychotische stoornis vorm te geven. Inmiddels is er meer wetenschappelijke evidentie en praktijkkennis rondom deze doelgroep, waarbij in Australië klinische stadiëring is ontwikkeld. Volgens klinische stadiëring heeft de patiënt, afhankelijk van de fase waarin hij zit in zijn ziekteproces, behoefte aan bepaalde typen en een bepaalde intensiteit van interventies....

Lees het artikel

Foetaal alcoholsyndroom

Aantjes, Carla en Vos, Koen  Rubriek(en): Ziektebeeld

Er is meer kennis, bekendheid en besef nodig over de impact van het foetaal alcoholsyndroom (FAS), omdat FAS niet kan worden genezen, maar wel (helemaal) kan worden voorkomen. Behalve preventie en vroegsignalering zijn interventies die gericht zijn op het voorkómen van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap, van essentieel belang.

Lees het artikel

Zorgstandaard Psychotrauma- en stressorgerelateerde stoornissen

Bij 7,4% van de Nederlandse populatie kan de diagnose posttraumatische stressstoornis (PTSS) worden gesteld. In de beroepspraktijk heeft een verpleegkundige of verpleegkundig specialist dus regelmatig met patiënten met PTSS te maken. Om meer eenduidigheid te bewerkstelligen in het behandelaanbod is de zorgstandaard Psychotrauma- en stressorgerelateerde stoornissen ontwikkeld voor patiënten, de naastbetrokkenen en hulpverleners. Dit artikel geeft een nadere toelichting op...

Lees het artikel

Voorkom overbelasting van naasten

Ine Bijker  Rubriek(en): Innovatie

Naasten van psychiatrische patiënten spelen veelal een belangrijke rol in het leven van een psychiatrisch patiënt. Doordat de behandeling in toenemende mate buiten de muren van de GGZ-instelling wordt verstrekt, wordt de rol van naasten in de behandeling van de psychiatrische patiënt echter steeds groter. Daarmee neemt het risico op overbelasting toe.

Lees het artikel

Zorgstandaard Dissociatieve stoornissen

Dissociatie is een toestand waarbij iemand het gevoel heeft los te raken van zichzelf. Dit heet depersonalisatie. Daarnaast kan sprake zijn van derealisatie. Dan lijkt de bekende omgeving vreemd. In een dissociatieve toestand weet iemand niet goed wat echt is en wat niet. Verpleegkundigen hebben een belangrijke rol bij het observeren van deze toestand en het inzetten van passende interventies.

Lees het artikel

Zelfmanagementeducatie bij bipolaire stoornissen

Zelfmanagementeducatie bij een bipolaire stoornis is een complexe interventie, die vraagt om een subtiel samenspel van afstemming tussen zorgverleners, patiënten en naastbetrokkenen. Hoe begeleidt u dit leerproces als verpleegkundige in een triade? Zelfmanagementeducatie biedt patiënten en naastbetrokkenen hoop om de regie over het eigen leven terug te winnen, ondanks de lichamelijke en de psychosociale gevolgen van een bipolaire stoornis.

Lees het artikel

Zelfzorg bij complexe traumagerelateerde stoornissen

Voor mensen met een (complexe) posttraumatische stressstoornis (CPTSS) en/of een dissociatieve identiteitsstoornis (DIS) is zelfzorg niet vanzelfsprekend. Terwijl vele mensen niet hoeven na te denken bij zelfzorg, is het voor deze doelgroep een zeer complexe handeling. Zo bestaat douchen uit: jezelf uitkleden, aanraken en wassen. En tandenpoetsen uit: iets in je mond hebben, wat beweegt en smaakt. Deze handelingen kunnen traumatische herinneringen oproepen, wat regelmatig leidt tot...

Lees het artikel

Richtlijnen

Multidisciplinaire richtlijnen zijn niet meer weg te denken uit de gezondheidszorg. Richtlijnen ondersteunen evidence-based werken, waarbij de beste beschikbare wetenschappelijke literatuur wordt gecombineerd met de expertise van de professional en de expertise en voorkeuren van patiënten. Richtlijnen staan boven in de piramide van evidence (nog boven systematische reviews), maar dit gaat alleen op als het een richtlijn van goede kwaliteit betreft. Om de methodologische kwaliteit van...

Lees het artikel

Online werken met de Richtlijn Terugvalpreventie bij jeugdige patiënten met anorexia nervosa

Ook na een succesvol verlopen behandeling is de frequentie van terugval bij patiënten met anorexia nervosa zorgwekkend. Na een succesvolle behandeling valt 30-50% van deze patiënten binnen één jaar terug. In 2010 is de ‘Richtlijn Terugvalpreventie’ ontwikkeld om doelgericht aan terugvalpreventie te werken. Deze richtlijn is in 2012 omgezet in een online behandelmodule. Hierbij wordt gebruikgemaakt van blended e-health. Doel. Het doel van werken met de...

Lees het artikel

Thiaminetekort bij alcoholisme

Thiamine (vitamine B1) kunnen we niet zelf aanmaken, daarom moet het worden geconsumeerd via voeding of als supplement worden gebruikt. Thiaminedeficiëntie komt voor bij 30 tot 80% van de patiënten met een stoornis in het gebruik van alcohol. Behalve neurologische problemen kunnen cognitieve stoornissen een gevolg zijn van thiaminedeficiëntie. Door deze stoornissen te herkennen, vast te stellen en te behandelen worden onderdiagnostiek, onderbehandeling en ernstige(re) gevolgen...

Lees het artikel

Overbelasting van mantelzorgers

Komt u als verpleegkundige, verzorgende of verpleegkundig specialist in aanraking met mantelzorgers, in de wijkzorg, het ziekenhuis, de zorginstelling, de arbodienst of op school? De richtlijn Mantelzorg geeft verpleegkundigen, verzorgenden en verpleegkundig specialisten handvatten om mantelzorgers tijdige en passende ondersteuning te bieden en daarmee overbelasting van mantelzorgers te signaleren, te voorkomen of te verminderen. De richtlijn is beschikbaar op...

Lees het artikel

Psychotische stoornissen

Psychotische stoornissen zijn vaak invaliderende ziekten met een chronisch verloop. Bij psychose is de patiënt het normale contact met de werkelijkheid geheel of gedeeltelijk kwijt. Er is veelal sprake van waanvorming, waar nemingsstoornissen, desorganisatie (positieve symptomen) en/of spraakarmoede, katatonie en affect vervlakking (negatieve symptomen). In dit artikel wordt ingegaan op de diagnostiek van psychosen, de epidemiologie, het ontstaan en de behandeling ervan.

Lees het artikel

Chronisch alcoholmisbruik bij mensen met een licht verstandelijke beperking

De scheidslijn tussen eigen autonomie en bestwil is bij mensen met een licht verstandelijke beperking (LVB) en chronisch overmatig alcoholgebruik lastig te trekken. Enerzijds vragen hulpverleners en andere betrokkenen meer mogelijkheden tot ingrijpen, anderzijds wil men ook deze groep ruimte geven eigen keuzes te maken, terwijl de mogelijkheden tot gedwongen ingrijpen beperkt of niet toereikend zijn. Dit artikel gaat in op dit dilemma en de rol van de verpleegkundige hierin. Daarbij komt...

Lees het artikel

Dissociatieve stoornissen

De diagnoses dissociatieve identiteitsstoornis en dissociatieve stoornis n.a.o. worden de laatste jaren steeds vaker gesteld. Dit komt doordat steeds meer behandelaren bekend zijn met deze stoornis, deze eerder herkennen en betrekken bij hun diagnostiek. In dit artikel wordt ingegaan op de complexe dissociatieve stoornis, symptomen, diagnostiek en behandeling.

Lees het artikel

Farmacotherapie bij de behandeling van stoornissen in het gebruik van alcohol, drugs en gokken*

Verslaving is een chronische, recidiverende hersenziekte, waarbij zowel biologische (waaronder genetische), psychologische als sociale factoren een belangrijke rol spelen in het ontstaan en het voortduren ervan. Psychosociale interventies vormen de basis van de verslavings-behandeling, daarnaast zijn medicamenteuze behandelingen ontwikkeld die patiënten ondersteunen bij het bereiken van hun behandeldoelen. De behandeling van verslaafden met een combinatie van psychotherapie en medicatie...

Lees het artikel

Het belang van vroegtijdige herkenning en behandeling van een eerste psychose

Vroegtijdige herkenning van eerste-episode psychosepatiënten speelt een belangrijke rol in het herstelproces. Patiënten met een kortere onbehandelde psychoseduur hebben een gunstigere prognose dan patiënten met een langere onbehandelde psychoseduur. Door systematische screening met een zelfrapportagevragenlijst worden psychotische patiënten sneller gedetecteerd en behandeld, wat de onbehandelde psychoseduur verkort. Aangezien dergelijke screening slechts een...

Lees het artikel

Alcoholverslaving bij ouderen

In dit artikel wordt de complexiteit om ouderen te diagnosticeren en te behandelen beschreven door het samengaan van problemen of klachten op verschillende terreinen en door de overlap tussen ouderdomsklachten en alcoholgerelateerde klachten. Juist bij dergelijke complexe problematiek kan intensieve samenwerking tussen verschillende disciplines een grote meerwaarde hebben. Het verpleegkundig klinisch redeneerproces wordt beschreven vanuit de rol van de verpleegkundig specialist ggz.

Lees het artikel

Verpleegkundige zorg bij de ziekte van Parkinson

James Parkinson beschreef in 1817 voor het eerst de ziekte van Parkinson in zijn essay de ‘Shaking palsy’. Dit deed de Britse arts op basis van observaties van mensen die in Londen op straat liepen. James Parkinson beschreef in zijn essay de typische kenmerken van de ziekte: tremor, scheve houding en het looppatroon. Pas veel later, in 1912, werd de ziekte naar hem vernoemd.

Lees het artikel

Het 22q11.2-deletiesyndroom

Het 22q11.2-deletiesyndroom (22q11.2DS) is na het syndroom van Down het meest voorkomende genetische syndroom. Als gevolg van de grote variatie in de kenmerken, kan de diagnose worden gemist. Adequate hulpverlening staat of valt bij voldoende kennis: door het begrijpen van het volledige beeld kan de juiste zorg worden geboden. Het doel van dit artikel is GGZ-professionals meer informatie te geven over het 22q11.2DS, omdat dit vaak gepaard gaat met ontwikkelingsstoornissen en psychoses. 

Lees het artikel

Depressie veroorzaakt door een middel

Een depressie kan veroorzaakt zijn door een middel, bijvoorbeeld alcohol. Bij patiënten met depressie en overmatig alcoholgebruik, moet ernstig worden overwogen om eerst het alcoholgebruik te staken en daarna de depressieve klachten te evalueren. Behalve alcohol wordt van meer middelen verondersteld dat ze een depressie kunnen veroorzaken.

Lees het artikel

ADHD én bipolair

Het gezamenlijk voorkomen van ADHD en een bipolaire stoornis kan ernstige gevolgen hebben. Vroegherkenning van deze veelvoorkomende combinatie van psychische stoornissen is noodzakelijk, maar dat gebeurt in de dagelijkse praktijk onvoldoende. Stoornisspecifieke behandelrichtlijnen geven daarnaast onvoldoende handvatten voor een passende behandeling. In dit artikel wordt aan de hand van een casus de complexe procesdiagnostiek en totstandkoming van een...

Lees het artikel

Psychiatrie en zwangerschap

Twee op de tien zwangeren hebben een (potentieel) psychiatrisch probleem. Voor deze vrouwen is samenwerking van de ggz en het algemeen ziekenhuis, de huisartsenpraktijk en de verloskundepraktijk van essentieel belang. In dit artikel leert u de verschillende zorgaspecten kennen.

Lees het artikel

Terugvalpreventie bij angst en depressie

Wanneer patiënten hersteld zijn van een angststoornis of depressie, hebben zij een hoge kans terug te vallen. De onderzoekers ontwikkelden een terugvalpreventieprogramma. De interventie werd aangeboden aan patiënten die eerder behandeling ontvingen voor een angststoornis of depressie in de basis of specialistische GGZ en daarna in volledige of gedeeltelijke remissie waren. De praktijkondersteuner huisarts GGZ (POH-GGZ) begeleidde patiënten bij het volgen van deze interventie....

Lees het artikel

ADHD en ASS bij volwassenen

De aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD) en autismespectrumstoornis (ASS) zijn niet gemakkelijk uit elkaar te houden en de uiting ervan kan beïnvloed worden door comorbide stoornissen. Onvoldoende (h)erkenning kan leiden tot ernstiger disfunctioneren en een lagere kwaliteit van leven. Daarnaast is er een verhoogd risico op de ontwikkeling van comorbide stoornissen. Door vroegtijdige herkenning van ASS en ADHD is ook vroegtijdige adequate behandeling...

Lees het artikel

Leefstijlcoaching in de GGZ, luxe of noodzaak?

Zorg voor een gezonde leefstijl is een actueel thema in onze samenleving. Onderzoek laat de samenhang zien tussen een ongezonde leefstijl en een reeks van ziekten en aandoeningen. Ongezonde voeding, inactiviteit, roken, alcohol en stress – vooral in hun onderlinge combinatie – dragen daaraan in hoge mate bij. In Nederland lijdt inmiddels 48% van de inwoners aan overgewicht en 13% aan obesitas. Naar verwachting lijdt in 2025 ongeveer 1,3 miljoen Nederlanders aan diabetes. Verder...

Lees het artikel

SMART-behandeldoelen

Dit artikel benadrukt het belang van duidelijk geformuleerde behandeldoelen in de geestelijke gezondheidszorg, ondersteund door theoretische inzichten en een illustratieve casus. Het verduidelijkt hoe onduidelijke doelen de behandeling kunnen belemmeren voor zowel de behandelaar als de cliënt, en onderstreept het nut van SMART-doelen voor effectieve behandeling en cliëntgericht werken. Het biedt inzicht in hoe behandeldoelen kunnen worden opgesteld en geïmplementeerd om het...

Lees het artikel

Rijgeschiktheid en psychiatrie

Psychiatrische stoornissen en gebruik van psychofarmaca kunnen van invloed zijn op de rijgeschiktheid. Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) gebruikt wettelijk vastgelegde criteria om te bepalen of patiënten met een psychiatrische stoornis hun rijbewijs mogen krijgen of behouden. Dezelfde criteria kunnen door behandelaars gebruikt worden voor een advies aan hun patiënt. De criteria ten aanzien van stemmingsstoornissen en psychotische stoornissen zijn afgelopen jaar...

Lees het artikel

Onderkenning ASS als comorbiditeit bij ADHD bij volwassenen van belang voor juiste behandeling

Sinds 1995 is er meer aandacht voor de diagnostiek en behandeling van volwassenen met Attention Defi cit Hyperactivity Disorder (ADHD). Actuele studies laten zien dat ADHD in ongeveer de helft van de gevallen voortduurt in de volwassenheid.1 De geschatte prevalentie van ADHD in de volwassenheid ligt tussen de 3 en 4%.2 De incidentie van ADHD is aan het toenemen, vermoedelijk omdat de diagnose vaker wordt gesteld door verbeterde diagnostiek.3

Lees het artikel

Mind the body!

Dit voorjaar verschenen er nieuwe richtlijnen over somatische screening en leefstijl voor mensen met ernstige psychische aandoeningen: de Multidisciplinaire richtlijn Somatische screening bij patiënten met een ernstige psychische aandoening en de Multidisciplinaire richtlijn Leefstijl bij patiënten met een ernstige psychische aandoening. De tekst in dit artikel is voor een groot deel gebaseerd op de inhoud van beide richtlijnen.

Lees het artikel

Communicatie met verwarde ouderen

Matilde Bos  Rubriek(en): Communicatie

Om goed te communiceren met verwarde ouderen, is het belangrijk op hun belevingswereld af te stemmen. Dat betekent afstemmen op het limbische brein; dat is het deel van de hersenen dat gestuurd wordt door emoties. Optimale communicatie is veelal non-verbaal en zal bestaan uit: contact maken, meebewegen en uitnodigen. Creativiteit is daarbij belangrijk  evenals het aanpassen van het tempo en het voorkomen van faalervaringen. Als zich gedragsproblemen voordoen, is het aan te raden een...

Lees het artikel

Zingeving en spiritualiteit in de psychische hulpverlening

Elk mens stelt zich vragen over de zin en betekenis van het leven. Zeker in periodes waarin het leven als kwetsbaar of pijnlijk wordt ervaren. Ook personen met psychische problemen zien zich geconfronteerd met vragen over zichzelf, hun relaties en over het bestaan. Er kan een gebrek aan het ervaren van zingeving en/of moeite met het hervinden van zingeving ontstaan. Zingeving is een relevant onderwerp in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ). Akwa GGZ is in 2020 gestart met de ontwikkeling...

Lees het artikel

De alcoholpoli

Peter is na een avondje met vrienden op de Spoedeisende Hulp van het ziekenhuis terechtgekomen. Te veel gedronken en daardoor knock-out gegaan. Een incident, of is er meer aan de hand? In Twente worden alle jongeren (tot 18 jaar) verwezen naar de Alcoholpoli van Tactus Verslavingszorg.

Lees het artikel

Dementie in de SGGZ

Dementie is een neurodegeneratieve aandoening die veel mensen treft. Wanneer ook sprake is van ernstige gedragsproblemen, interactieproblemen, het ontbreken van een steunsysteem en/of psychiatrische comorbiditeit, kunnen behandeling en begeleiding in de SGGZ soms nodig zijn. Bij Parnassia Noord-Holland wordt dit gedaan door DOC-teams (Dementie-Onderzoek en Casemanagement), die zowel de psychiatrische/gedragsproblemen als de dementie behandelen en begeleiding bieden.

Lees het artikel

Long COVID en psychische klachten

Een op de acht Nederlanders houdt langdurige klachten na een besmetting met COVID-19. Bij long COVID komen ook vaak psychische klachten als angst en depressie voor. Copingstrategieën kunnen bij long COVID niet effectief blijken, waardoor psychische klachten versterken. Erkenning van de klachten, multidisciplinaire samenwerking in de keten en adequate behandeling kunnen ervoor zorgen dat mensen kunnen herstellen.

Lees het artikel

SSRI's en hun rol in de GGZ

In Nederland gebruiken meer dan een miljoen mensen antidepressiva. Antidepressiva worden gebruikt voor verschillende aandoeningen, zoals depressie en angststoornissen. Daarnaast worden tricyclische antidepressiva (TCA’s) gebruikt bij zenuwpijnen. De selectieve serotonineheropnameremmers (SSRI’s) zijn de meest gebruikte groep antidepressiva.

Lees het artikel

Seksueel geweld

Tegenwoordig zijn er in Nederland Centra voor Seksueel Geweld, waarin verschillende disciplines samenwerken en de zorg voor slachtoffers centraal staat. De centra doen forensisch-medisch onderzoek, leveren acute medische zorg gericht op preventie van zwangerschap en besmetting met seksueel overdraagbare aandoeningen. Ook leveren de centra acute psychologische zorg gericht op herstel en preventie van psychische stoornissen zoals een posttraumatische stressstoornis.

Lees het artikel

De ziekte van Huntington

De ziekte van Huntington is een erfelijke aandoening met bewegingsstoornissen, psychiatrische stoornissen en cognitieve achteruitgang. De ziekte is niet te genezen. Vooral depressie, prikkelbaarheid, apathie en in mindere mate dwangklachten komen bij patiënten met de ziekte van Huntington vaker voor dan in de algemene populatie. Omdat de psychiatrische stoornissen potentieel behandelbare aandoeningen zijn, is het belangrijk om alert blijven op het ontstaan van psychiatrische...

Lees het artikel

Osteoporose

Osteoporose is een aandoening van het skelet met een verhoogd risico op fracturen. Deze fracturen hebben een groot effect op morbiditeit, mortaliteit en kwaliteit van leven. Osteoporose wordt vaak pas laat ontdekt. Verreweg de meeste osteoporosepatiënten hebben de diagnose pas na een (eerste) fractuur gekregen. Daarna wordt de beschikbare behandeling in veel gevallen niet optimaal toegepast of opgevolgd. Doordat er bij psychiatrische patiënten vaak sprake is van verschillende...

Lees het artikel

Oesofaguscarcinoom

Oesofaguscarcinoom is een oncologische aandoening. De aandoening is veelal gerelateerd aan roken en/of overmatig alcoholgebruik en heeft een slechte prognose met een hoge mortaliteit. Oesofaguscarcinoom kan curatief behandeld worden met neoadjuvante chemoradiatie en/of chirurgie, maar in veel gevallen is curatie niet meer mogelijk en volgt een palliatieve behandeling. De complexe zorg voor patiënten met een oesofaguscarcinoom wordt verleend door een multidisciplinair team, waarin...

Lees het artikel

Suïcidaliteit uit de taboesfeer

Dorine Smit  Rubriek(en): Cliëntveiligheid

In dit artikel wordt beschreven wat suïcidaal gedrag is, hoe het ontstaat en welke indicatoren er zijn. De multidisciplinaire richtlijn Diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag (2012) beveelt de CASE-methodiek aan om de suïcidaliteit op structurele wijze te inventariseren en de belangrijkste risico- en beschermende factoren in kaart te brengen.

Lees het artikel

Benzodiazepinegebruik bij zwangerschap

Carla Aantjes en Rob Winter  Rubriek(en): Casuïstiek

In de verslavingszorg worden regelmatig psychofarmaca voorgeschreven, waaronder benzodiazepines. Soms blijkt de zorgvrager zwanger terwijl zij benzodiazepines gebruikt, of is gebruik van benzodiazepines noodzakelijk tijdens de zwangerschap, het kraambed of bij borstvoeding. Dat kan risico’s met zich meebrengen. Goede voorlichting en begeleiding kunnen voorzien in de behoefte aan informatie over het gebruik en de mogelijke effecten ervan op moeder en kind.

Lees het artikel

Psychiatrie en Huntington

De ziekte van Huntington (ZvH) is een erfelijke neurodegeneratieve stoornis van het centrale zenuwstelsel. Dit betekent dat gebieden in de hersenen vroegtijdig verouderen en afsterven. Het klinische beeld bestaat uit motorische, psychiatrische en cognitieve symptomen. Zij veroorzaken vaak aanzienlijk leed voor patiënten en familie. Alleen symptomatische behandeling is mogelijk. Behandeling van symptomen kan de kwaliteit van leven positief beïnvloeden.

Lees het artikel

"Knippen we de navelstreng door?"

Een 53-jarige vrouw wordt na een tentamen suïcide gereanimeerd en buiten bewustzijn opgenomen in een algemeen ziekenhuis. Na tien dagen ontwaakt ze op de Intensive Care met ernstige motorische, cognitieve en communicatieve stoornissen. Ze wordt overgeplaatst naar een afdeling Ouderenpsychiatrie, waar een abstinerend beleid wordt ingezet (abstineren: zich onthouden van, afzien van). Bij abstinerend beleid wordt een in gang gezette behandeling gestaakt of wordt aan behandeling niet...

Lees het artikel

IJzertekort bij depressie

Symptomen van depressie en depressie kunnen gerelateerd zijn aan een lichamelijke aandoening of een somatische oorzaak hebben. Om somatische aandoeningen uit te sluiten kan een somatische anamnese aangevuld worden met lichamelijk onderzoek of kan laboratoriumonderzoek nodig zijn. De interpretatie van het laboratoriumonderzoek met betrekking tot ijzergebreksanemie komt in dit artikel aan de orde.

Lees het artikel

Zelfbeeld als transdiagnostische factor

Het zoeken naar gemeenschappelijke factoren bij psychische stoornissen en behandelingen kan het inzicht in het ontstaan en voortduren van psychiatrische stoornissen verhelderen. Het kan de effectiviteit van bestaande behandelingen vergroten en de kans op terugval verkleinen. Dit sluit aan bij de contextuele verpleegkundige diagnostiek van de verpleegkundig specialist, waarbij met behulp van de ICF het functioneren in kaart wordt gebracht.

Lees het artikel

Alcoholgebruiksruimten in de sociale verslavingszorg

In Nederland zijn de afgelopen jaren bij verschillende instellingen voor verslavingszorg alcoholgebruiksruimten ontwikkeld. In 2011 is er een landelijke richtlijn Alcoholgebruiksruimten verschenen. Hierin worden een theoretisch kader en praktische handreikingen gegeven, aangezien de doelgroep zeer complex is en met meervoudige problematiek kampt.

Lees het artikel

Diagnose ADHD bij meisjes wordt vaak gemist

ADHDcentraal biedt diagnostiek, behandeling en consultatie voor patiënten vanaf 18 jaar. Vanuit praktijkervaring valt op dat kernproblematiek van ADHD bij vrouwen regelmatig onvoldoende wordt herkend. Vroege onderkenning van ADHD, diagnostiek en behandeling zijn belangrijk, omdat daarmee schadelijke gevolgen van ADHD kunnen worden beperkt. Dit artikel informeert vakgenoten, zodat ADHD bij meisjes en vrouwen vaker wordt herkend en tijdig passende hulp wordt ingezet. 

Lees het artikel

Medicatieverificatie bij opname en ontslag

Sinds 1 januari 2011 is de richtlijn Overdracht van medicatiegegevens in de keten van kracht in de eerste lijn en vanaf eind 2012 ook in de tweede lijn. Dit betekent dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg de naleving van deze richtlijn gaat controleren. Het Veiligheidmanagementsysteem (VMS) is een stelsel van concrete maatregelen waarmee gezondheidszorginstellingen risico’s continu signaleren, verbeteringen doorvoeren en beleid vastleggen, evalueren en aanpassen aan de veiligheid....

Lees het artikel

Welk standaardonderzoek is zinvol bij een eerste psychose op latere leeftijd?

Een eerste psychose wordt ook door hulpverleners vaak geassocieerd met een jonge leeftijd, vaak de vroege adolescentie. Als een eerste psychose op latere leeftijd voorkomt, is goede diagnostiek vaak een puzzel. Dit artikel beschrijft de oorzaken en de manier waarop aanvullend onderzoek optimaal kan bijdragen aan de diagnostiek.

Lees het artikel

Genderdiversiteit in de spreekkamer

De laatste jaren is er in de maatschappij groeiende aandacht voor genderdiversiteit. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie is gender een sociaal-cultureel concept, gebaseerd op de verdeling mannelijk en vrouwelijk. Gender beschrijft hoe gedrag, normen en waarden, relaties, kleding en haardracht in de mannelijke of vrouwelijke categorie vallen. Tegenwoordig zien we in de maatschappij de roep om minder binair denken opkomen. Gender wordt steeds meer gezien als een spectrum waarbinnen...

Lees het artikel

Stoornis in het gebruik van benzodiazepinen

In dit artikel wordt beschreven wat suïcidaal gedrag is, hoe het ontstaat en welke indicatoren er zijn. De multidisciplinaire richtlijn Diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag (2012) beveelt de CASE-methodiek aan om de suïcidaliteit op structurele wijze te inventariseren en de belangrijkste risico- en beschermende factoren in kaart te brengen.

Lees het artikel

Diagnostiek en behandeling van suïcidaal gedrag

Barbara Stringer  Rubriek(en): Casuïstiek

De generieke module Diagnostiek en Behandeling van Suïcidaal Gedrag (DBSG) omschrijft op hoofdlijnen waaraan goede zorg voor patiënten met suïcidaal gedrag moet voldoen. Deze generieke module wordt samen met de multidisciplinaire richtlijn Diagnostiek en Behandeling van Suïcidaal Gedrag uit 2012 gebruikt. In dit artikel ligt het accent op de meest relevante aspecten voor de verpleegkundige beroepsuitoefening: signaleren, inschatten,...

Lees het artikel

Sociaal Ritme Therapie bij bipolaire stoornis

Een bipolaire stemmingsstoornis wordt gezien als een van de meest belastende psychiatrische stoornissen. Nogal eens heeft de ziekte een chronisch beloop en legt een zware last op cliënten, familieleden en samenleving. Bij medicamenteuze behandeling is het terugvalpercentage hoog en wordt volledige stabilisatie niet altijd bereikt. Door Sociaal Ritme Therapie kan inzicht worden verkregen in het biosociale ritme en uitlokkende factoren voor de stemmingsinstabiliteit. Contragedrag, externe...

Lees het artikel

Wat kunnen verpleegkundigen in de GGZ beter doen of beter laten?

Het onderwerp ‘Beter Laten’ krijgt al een paar jaar aandacht, toch blijkt dat verpleegkundigen en verzorgenden nog steeds dagelijks overbodige handelingen uitvoeren. Het achterwege laten van deze handelingen bespaart tijd voor zorgverleners en leed bij de patiënt. De in 2017 ontwikkelde ‘Beter Laten’ lijst is nu geüpdatet en uitgebreid met ‘Beter Doen’ aanbevelingen om meer passende zorg te bieden.

Lees het artikel

Problemen en dilemma's bij lithium

Lithium is een effectief middel bij de behandeling van patiënten met een bipolaire stoornis. De toepassing van lithium wordt echter beperkt door bijwerkingen. Enkele van de meest voorkomende bijwerkingen bij langdurig gebruik zijn polydipsie (gemeld bij 38-70% van de gebruikers), polyurie (15-40%), schildklierafwijkingen, tremor (28-45%), droge mond, cognitieve stoornissen (10-43%), gewichtstoename en moeheid. 1 Patiënten ervaren gewichtstoename en cognitieve stoornissen als...

Lees het artikel

Het meten van de bloeddruk

Bloeddruk meten is een diagnostisch onderzoek dat door verpleegkundigen en artsen dagelijks vele malen wordt verricht. De bloeddruk geeft informatie over de conditie van de patiënt. Hoge bloeddruk is geen ziekte. Langdurig verhoogde bloeddruk geeft echter wel een verhoogde kans op hart- en vaatziekten; het is een risicofactor. Te lage bloeddruk kan duizeligheid veroorzaken en geeft daardoor een grotere kans op vallen. We streven daarom naar een bloeddruk die binnen de normaalwaarden...

Lees het artikel

Verstoorde vethuishouding

Triglyceriden en cholesterol worden in de verslavingszorg en geestelijke gezondheidszorg (GGZ) met regelmaat bepaald door middel van laboratoriumonderzoek. Net als een verhoogd cholesterol is hypertriglyceridemie (een verhoogd triglyceridengehalte in het bloed) een onafhankelijke risicofactor voor hart -en vaatziekten. Mensen met een ongezonde leefstijl, een slecht voedingspatroon en/of een genetische kwetsbaarheid lopen meer risico en dienen daarvoor leefstijladvies te ontvangen en medisch...

Lees het artikel

Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten (SOLK)

Marga Jaspers en Tanja Kuut  Rubriek(en): Ziektebeeld

Dit artikel richt zich op Somatisch Onvoldoende verklaarde Lichamelijke Klachten (SOLK). Er wordt ingegaan op de defi nitie van SOLK en de aard van de klachten. Ook worden epidemiologie, comorbiditeit en behandeling beschreven. De verpleegkundige/verpleegkundig specialist krijgt handvatten aangereikt voor bejegening en het motiveren voor behandeling van deze patiëntengroep.  

Lees het artikel

Monitoren van alcoholonthouding

Boeke, Daphne  Rubriek(en): Verslavingszorg

Bij alcoholonthouding kunnen complicaties optreden. De Clinical Institute Withdrawal Assessment for Alcohol Scale, revised version (CIWA-Ar) is een gevalideerde beoordelingstool met tien items die gebruikt kan worden om de ernst van alcoholonthouding te kwantificeren en om cliënten te monitoren die met onthoudingsverschijnselen te maken hebben. Wanneer de mate van onthouding duidelijk is, kunnen gerichte interventies worden ingezet om complicaties te voorkomen.

Lees het artikel

Orthorexia nervosa

Steeds meer jonge vrouwen meten zich aan de ‘fitgirls’ in digitale werelden als Instagram, die hun gespierde en slanke lichamen daar tonen. De afgelopen jaren is er toenemend aandacht gekomen voor gezonde voeding en leefstijl. Wanneer dit echter pathologisch wordt en alleen nog het allergezondste wordt gegeten, wordt dit orthorexia nervosa genoemd.

Lees het artikel

Mindfulness-Based Cognitive Therapy bij een depressieve stoornis

Depressie is een veelvoorkomende en vaak recidiverende psychiatrische stoornis. Medicamenteuze behandelstrategieën en psychotherapie gelden als standaard bij het voorkomen van recidive bij depressie. Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT) is een relatief nieuwe en zeer bruikbare behandelmethode om het risico op terugval in een depressie te verminderen. Aan de hand van de casusbeschrijving van Peter, een man met een recidiverende depressie die geen medicatie wil gebruiken, wordt in...

Lees het artikel

Gameverslaving

Bij de jeugdverslavingszorg melden zich de laatste jaren in toenemende mate jongeren die problemen hebben met overmatig gamen. De wetenschappelijke kennis over dit relatief nieuwe fenomeen is echter nog beperkt en niet eenduidig. Het ontbreken van specifieke richtlijnen en protocollen stelt de hulpverlener die problematische gamers in zorg krijgt, voor enkele uitdagingen als het gaat om de assessment en behandeling van deze problematiek.

Lees het artikel

Betekenis geven aan een psychotische ervaring

Psychotische ervaringen kunnen worden geluxeerd en/of psychotische decompensatie kan vervroegd worden door het gebruik van cannabis. Psychotische ervaringen kunnen een religieuze inhoud en betekenis hebben. Ondanks de reële risico’s die gekoppeld zijn aan persisterende psychotische klachten kan een patiënt deze klachten als positief en waardevol beleven. Dan is aansluiten bij de belevingswereld van de patiënt van belang.

Lees het artikel

Heterogeniteit van ADHD bij volwassenen

ADHD is een complexe stoornis die wordt gekenmerkt door klinische symptomen van onoplettendheid, hyperactiviteit en impulsiviteit. Voor ADHD bij volwassenen is maar weinig aandacht; pas in 2015 is een eerste richtlijn uitgebracht. Deze geeft echter geen adviezen hoe om te gaan met de heterogeniteit van ADHD. Zowel uit de omschrijving van de diagnose als uit onderzoek naar de oorzaken van ADHD blijkt dat er geen eenduidig beeld van ADHD bestaat. En ook bij één patiënt kan...

Lees het artikel

Wat als het leven lijden wordt

Nederland is een van de weinige landen in de wereld waar euthanasie en hulp bij zelfdoding toegestaan zijn op basis van psychisch lijden. Het aantal euthanasieaanvragen van mensen met een psychische aandoening groeit. De wachtlijst bij het Expertisecentrum Euthanasie (EE) is nu twee jaar. 1 Een groeiend aantal verpleegkundigen krijgt te maken met deze aanvragen.

Lees het artikel

Tinnitus

Verhoeven, Jan  Rubriek(en): Ziektebeeld

Tinnitus is de bewuste ervaring van geluid in een of beide oren, die zich in het brein ontwikkelt. In de meeste gevallen wordt er geen lichamelijke verklaring gevonden voor tinnitus. Mensen die tinnitus waarnemen, voelen zich vaak niet begrepen en niet erkend. In 2019 verscheen de Europese richtlijn A multidisciplinary European guideline for tinnitus: diagnostics, assessment, and treatment. Deze richtlijn heeft tot doel hulpverleners houvast te bieden bij de begeleiding van mensen...

Lees het artikel

Leefstijl bij seizoensgebonden depressie

Biologische ritmes zijn bouwstenen voor het leven. Een verstoord ritme kan leiden tot uiteenlopende klachten en ziekten, lichamelijk en geestelijk. In de wintermaanden is er minder daglicht en mensen die hier gevoelig voor zijn, kunnen (een toename van) depressieve klachten ontwikkelen. Dit artikel geeft handvatten hoe leefstijl kan helpen als terugvalpreventie bij seizoensgebonden depressieve klachten.

Lees het artikel

Lichttherapie bij bipolaire winterdepressie

Bij patiënten met een bipolaire stoornis en een depressieve episode met seizoengebonden patroon ('bipolaire winterdepressie') kan lichttherapie overwogen worden. Bij een bipolaire I-stoornis is het een voorwaarde dat patiënt goed is ingesteld op een stemmingsstabilisator. Bij een bipolaire II-stoornis is het risico op een manische ontremming klein en zijn er voldoende aanwijzingen voor effectiviteit. Het is wel belangrijk het ontstaan van eventueel gemengde of manische kenmerken...

Lees het artikel

Schizofrenie en het brugadasyndroom

Bij patiënten met schizofrenie zijn er geleidingsstoornissen van het hart beschreven die het risico op plotse hartdood vergroten. Onlangs is ontdekt dat een specifi eke hartaandoening vaker lijkt voor te komen bij schizofrenie: het brugadasyndroom. Als een patiënt zowel schizofrenie als het brugadasyndroom heeft, kan een aantal psychiatrische medicijnen beter niet worden voorgeschreven.

Lees het artikel

De stemmenpoli

De stemmenpoli in het UMC Utrecht voorziet in een behandeling voor mensen die stemmen horen. De behandeling neemt één dag in de week in beslag en bestaat uit een groepsbehandeling, psycho-educatie, individuele behandeling en psychomotorische therapie (PMT). Stemmen horen kan bij verschillende ziektebeelden voorkomen blijkt uit wetenschappelijk onderzoek. Dit betekent dat er een diversiteit is aan mensen die op de stemmenpoli worden behandeld. Uit de praktijk blijkt dat er bij...

Lees het artikel

Verslavingskunde tweeluik; deel 1

Wat is verslaving precies? Is het een ziekte? Of een keuze? De verslaafde doet het immers zelf: hij spuit heroïne, gokt dwangmatig of maakt de dagelijkse gang naar de kroeg. Wat zijn kenmerken van verslaving? en Hoe kan verslaving fysiologisch en psychisch verklaard worden? In deze eerste bijdrage van dit tweeluik wordt een algemeen beeld geschetst van verslavingskunde: wat is er specifiek aan verslaving en verslavingsgedrag en hoe gaat een verpleegkundige hiermee om. In het...

Lees het artikel

Het syndroom van Charles Bonnet

Het syndroom van Charles Bonnet komt voor bij personen die zeer slechtziend of blind zijn. Zij kunnen complexe beelden waarnemen die er in werkelijkheid niet zijn, terwijl zij zich er terdege van bewust zijn dat de beelden niet echt zijn. Slechtziendheid komt vaak voor bij ouderen evenals dementie. Uit angst om voor dement of psychisch niet helemaal in orde aangezien te worden, durven mensen vaak niets te vertellen over deze hallucinaties.

Lees het artikel

EMDR

Helten, E. van  Rubriek(en): Innovatie

Eye movement desensitisation and reprocessing (EMDR) is een protocollaire behandeling die werkzaam is bij patiënten die leiden aan angsten, negatieve gedachten en/of herinneringen na traumatische gebeurtenissen. Bij deze behandelvorm worden de herinneringen van de patiënt aan de traumatische gebeurtenis ge(re)activeerd. Gelijktijdig wordt daarbij een afleidende stimulus aangeboden. De afleidende stimulus voor de patiënt kan visueel, het volgen van de vingers van de therapeut,...

Lees het artikel

Palliatieve zorg voor de chronisch verslaafde,handvatten uit de praktijk

Richtlijnen voor palliatieve zorg zijn er al jaren, richtlijnen voor verslavingszorg ook. Gezamenlijk zullen deze begrippen als zoektermen op internet weinig hits opleveren. Sinds een aantal jaren is er landelijk een aantal bewegingen gaande om deze vormen van zorg te laten samenvloeien. Agora, het landelijk ondersteuningspunt palliatieve zorg, heeft werkgroepen die zich met dit onderwerp bezighouden.  Ook een groep eerstelijnsgeneeskundigen is met dit thema bezig. Zij hebben zich...

Lees het artikel

Vitamine B12-deficiëntie

Verschillende psychiatrische en neurologische ziekten worden geassocieerd met een mogelijke vitamine B12-deficiëntie. Zowel in de GGZ als in de verslavingszorg kan de combinatie van risicofactoren, observatie en uitvragen van aanwezige symptomen een indicatie zijn om in overleg met de huisarts een vitamine B12-tekort te onderzoeken.

Lees het artikel

Afbouwen van antidepressiva met behulp van taperingstrips

Antidepressiva worden veelvuldig voorgeschreven in de behandeling van onder andere angst- en depressieve stoornissen. Onttrekkingsverschijnselen kunnen optreden als niet op een goede manier kan worden afgebouwd. Om dit te voorkomen is het belangrijk dat behandelaren de juiste mogelijkheden hebben om patiënten bij het afbouwen zo goed mogelijk te begeleiden. Hiervoor zijn tapering- en stabilisatiestrips ontwikkeld.

Lees het artikel

Slaapproblemen en psychotische klachten

Er bestaat een wederkerige relatie tussen slaapproblemen en psychotische klachten. Niet alleen patiënten met psychotische stoornissen hebben vaker slaapstoornissen, maar slapeloosheid (insomnie) of slaaponthouding (slaapdeprivatie) kan ook psychotische ervaringen of hallucinaties veroorzaken bij psychisch gezonde mensen.

Lees het artikel

De persisterende waarneemstoornis door hallucinogenen

 De persisterende waarneemstoornis door hallucinogenen (hallucinogen persisting perception disorder; HPPD) is een relatief onbekende aandoening, waarbij herbelevingen of flashbacks optreden na een periode van gebruik van drugs. 1 LSD is het meest bekende voorbeeld, maar de flashbacks kunnen ook voorkomen na gebruik van ketamine, paddo’s, XTC of cannabis (tabel 1). 2,3,4 De symptomen worden beschreven als repercepties van visuele symptomen die optraden tijdens het gebruik van het...

Lees het artikel

Systeemtherapie bij persoonlijkheidsproblematiek

Systemisch denken en handelen is een belangrijke aanvulling op de individuele behandeling van persoonlijkheidsproblematiek. De kans op verbetering van de klachten wordt vergroot door het betrekken van partners bij medische problemen. De kwaliteit van de zorg is ons inziens meer gewaarborgd met systemische aandacht voor de cliënt en zijn omgeving

Lees het artikel

Veilig gebruik van het risicovolle lithium

Lithium is een geneesmiddel dat wordt toegepast bij bipolaire stoornissen. Aan het gebruik van lithium is een aantal nadelen verbonden, waaronder de bijwerkingen, interacties met andere geneesmiddelen en de kans op een overdosering. Lithium is een middel met een smalle therapeutische breedte, waardoor relatief snel een gevaarlijk hoge bloedspiegel, oftewel intoxicatie, kan ontstaan. Het herkennen van bijwerkingen en de symptomen van een intoxicatie en op de hoogte zijn van de risicofactoren...

Lees het artikel

Gezinsbehandeling bij jongeren met een eetstoornis

Eetstoornissen zijn ernstige psychiatrische stoornissen die doorgaans ontstaan in de adolescentie. Een eetstoornis heeft een immense impact op het gezin. Veelal neemt het kind vanuit de eetstoornis de regie over met als gevolg dat de hiërarchie en onderlinge relaties in een gezin verstoord raken. Het is daarom belangrijk de omgeving van het kind nauw te betrekken bij de behandeling.

Lees het artikel

Een dwaal spoor: ASS, PTSS of persoonlijkheidsproblematiek?

In dit artikel wordt het behandeltraject beschreven van een 40-jarige vrouw die vier jaar in behandeling is bij de specialistische GGZ. Bij intake stonden emotieregulatieproblemen voorop. Na het volgen van de VERS-training kwamen traumaklachten op de voorgrond te staan. EMDR- behandeling was succesvol, waarna toch bleek dat er sprake was van nog nietgediagnosticeerde en behandelde ASS-problematiek.

Lees het artikel

Aanpassingsstoornissen bij patiënten met kanker

Kanker en het krijgen van sombere en angstige gevoelens lijken onlosmakelijk met elkaar verbonden. Patiënten worden geconfronteerd met zware behandelingen, fysieke beperkingen en existentiële vragen. Ook voor familieleden vormt dit vaak een grote belasting. Deze situatie vergt aanpassingen van patiënten en hun omgeving, maar niet iedereen slaagt daar even goed in. In dat geval kan er een aanpassingsstoornis ontstaan, die gepaard kan gaan met (soms ernstige) somberheid, angst...

Lees het artikel

Mondzorg bij mensen met een psychotische stoornis

De zorg voor een goede mondgezondheid bij mensen met psychotische symptomen is onontbeerlijk en zou een vast onderdeel moeten zijn binnen de integrale zorgverlening rond om mensen met een psychotische stoornis. Hiervoor zijn geen concrete vastomlijnde richtlijnen, protocollen of interventies ontwikkeld en er is weinig systematische aandacht voor. Goede kennis van zaken, overzicht, proactiviteit, zorgvuldige regie, verantwoordelijkheid en multidisciplinaire afstemming zijn essentieel om...

Lees het artikel

Depotantipsychotica anno 2015, een verpleegkundig perspectief

Het consequent innemen van medicijnen is voor vrijwel iedereen lastig. Het wordt nog lastiger wanneer medicijnen langdurig moeten worden gebruikt. Voor mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen, zoals psychosegevoeligheid (i.c. schizofrenie), zijn lang werkende intramusculaire medicijnen ontwikkeld. Deze medicatievorm is bekend onder de naam depotantipsychotica oftewel antipsychotica LAI (Long Acting Injectable). Een belangrijk doel van deze toedieningsvorm is het verhogen van de...

Lees het artikel

De Kennedy As 5: gestructureerde observatie van het algemeen functioneren

De Kennedy As 5 is een observatie-instrument dat het functioneren van patiënten beoordeelt op acht verschillende gebieden. Hierdoor wordt het totaalbeeld van actuele risico’s en sterke eigenschappen zichtbaar. Het instrument is in steeds meer psychiatrische klinieken in binnen- en buitenland een hulpmiddel bij het objectiveren van het actuele toestandsbeeld van de opgenomen patiënt. Het systematisch werken met de Kennedy As 5 kan de effectiviteit van de multidisciplinaire...

Lees het artikel

Moeilijke patiënt of moeilijke begeleiding?

Mohammed werd opgenomen met letsel aan de frontaalkwab na een ongeval. Hij was onrustig en gedroeg zich agressief. Door een continue ontslagwens bleek hij niet te handhaven op een verpleegafdeling en belandde in 5-punts fi xatie op de intensive care. Na enige tijd werd hij overgeplaatst naar de Psychiatrisch Medische Unit (PMU). Door de structuur die hem geboden werd en het feit dat hij er niet kon weglopen was hij daar te handhaven. De bejegening op een PMU is meer gericht op samenwerking...

Lees het artikel

Patiënt met een licht verstandelijke beperking en probleemgedrag

Gieke Free en Diana Polhuis  Rubriek(en): Casuïstiek

In deze gevalsbeschrijving past de behandelaar integratieve diagnostiek en behandeling toe bij een patiënte met een licht verstandelijke beperking, probleemgedrag en mogelijk een borderlinepersoonlijkheidsstoornis. Onveilige gehechtheid en overvraging bleken belangrijke oorzaken van het probleemgedrag. De meest opvallende uitkomst van de behandeling was een sterke afname in ernst en frequentie van het probleemgedrag.

Lees het artikel

Psychofarmaca en hartritme

Bij start of bij gebruik van psychofarmaca, bij behandeling van psychiatrische en/of verslavingsproblematiek, moet er rekening worden gehouden met mogelijk kleine of grotere risico’s op verstoringen in het hartritme. Een elektrocardiogram (ecg) voorafgaand aan medicamenteuze behandeling kan dan geïndiceerd zijn. In dit artikel wordt een casus toegelicht waarin een tachycardie wordt vastgesteld.

Lees het artikel

ADHD: een introductie

ADHD komt vaak voor en is een complexe aandoening met uiteenlopende kenmerken en heeft invloed op verschillende levensgebieden. ADHD gaat vaak gepaard met andere stoornissen. Herkennen en signaleren van mogelijke symptomen van ADHD is belangrijk om tijdig te verwijzen voor diagnostiek en behandeling te starten om verergering van problemen te voorkomen. 

Lees het artikel

Ambulante behandeling in forensische verslavingszorg

Forensische verslavingszorg is de zorg die in een justitieel kader wordt geboden aan mensen met verslavingsproblematiek, vaak in combinatie met andere psychiatrische stoornissen en/of een verstandelijke beperking. Deze behandelingen zijn complex en veelzijdig. De (ambulante) behandeling is gericht op abstinentie, risicomanagement, het bevorderen, behouden of compenseren van de zelfredzaamheid van de cliënt en het voorkomen van delictrecidive.

Lees het artikel

Tijd voor Lijf en Leven

Patiënten met een ernstig psychiatrische aandoening (EPA) hebben 60 70% meer kans op lichamelijke aandoeningen, en leven gemiddeld vijftien tot twintig jaar korter. In de zorg vallen deze patiënten vaak tussen wal en schip. Oorzaak is het hokjesdenken in de zorg, en de scheiding tussen de psychiatrie en de rest van de medisch specialistische zorg. In dit artikel komt het belang van de wisselwerking aan de orde tussen psychische en lichamelijke gezondheid....

Lees het artikel

Suboxone®: Buprenorfine in combinatie met naloxon

Suboxone® wordt ingezet als een substitutietherapie voor de behandeling van patiënten met een afhankelijkheid van opiaten (zoals heroïne en morfine). Suboxone ® bevat twee werkzame stoffen: buprenorfine en naloxon. De behandeling met dit middel wordt ingezet in het kader van een medische, sociale en psychologische behandeling.

Lees het artikel

Angstig en verslaafd aan lorazepam

Angststoornissen zijn de meest voorkomende psychische stoornissen op latere leeftijd en brengen veel lijdensdruk met zich mee. Een angststoornis is de belangrijkste indicatie voor het gebruik van benzodiazepinen. Van de ouderen gebruikt 12 tot 31% benzodiazepinen. Vrouwen met een angststoornis lopen daarbij het grootste risico op afhankelijkheid. Chronisch benzodiazepinegebruik is slecht behandelbaar bij ouderen vanwege de vaak onderliggende problematiek zoals angst. Dit artikel beschrijft...

Lees het artikel

Palliatieve zorg voor mensen met EPA

Mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) ontvangen vaak niet de palliatieve zorg die aansluit bij hun zorgbehoeften en die van hun naaste(n). Om dit te verbeteren zijn de Toolkit en bijbehorende training 'Proactieve palliatieve zorg in de GGZ’ ontwikkeld. In dit artikel wordt beschreven wat de Toolkit inhoudt en lichten we de stappen 1 en 2 ervan toe met een casus.

Lees het artikel

Metacognitieve training in een klinische en ambulante setting bij patiënten met een psychose

In de metacognitieve training (mct) komen vijf kenmerkende disfunctionele denk- en redeneerstijlen van mensen met een (chronische) psychotische stoornis aan de orde. In de mct wordt psycho-educatie in de vorm van kennisoverdracht over denkstijlen, hallucinaties, geheugen en inlevingsvermogen gecombineerd met diverse speelse oefeningen. Deze behandeling in acht sessies wordt gegeven in de vorm van een – gratis beschikbare – PowerPointpresentatie. Zevenenveertig personen (van wie...

Lees het artikel

Patienten die doen alsof ze psychisch ziek zijn: de nagebootste stoornis met psychische verschijnselen

Geveinsde ziekten komen binnen de gezondheidszorg veel voor. Mensen kunnen vele redenen hebben om ziekte te veinzen Ziek zijn heeft naast nadelen onmiskenbare voordelen, van externe en van interne aard. Dit artikel gaat over het veinzen van klachten vanwege interne psychologische motieven bij de veinzer. In DSM-IV-termen wordt dat een nagebootste stoornis genoemd. Na beschrijving van vóórkomen en beloop van nagebootste stoornissen met vooral lichamelijke symptomen wordt...

Lees het artikel

Metabool syndroom in de ggz: diagnostiek, oorzaken, gevolgen en behandeling

Rubriek(en): Ziektebeeld somatiek

Hart- en vaatziekten vormen de belangrijkste doodsoorzaak bij ernstige psychiatrische stoornissen zoals depressie, schizofrenie en bipolaire stoornis. Het metabool syndroom is een combinatie van risicofactoren voor hart- en vaatziekten (obesitas, hoge bloeddruk, en verstoorde vet- en suikerwaarden in het bloed). Daarmee kan het metabool syndroom gebruikt worden om patiënten in de geestelijke gezondheidszorg te identificeren die behandeling nodig hebben om hun risico op hart- en...

Lees het artikel

Medicamenteuze behandeling van het metabool syndroom

Het metabool syndroom is gedefi nieerd als een cluster van risicofactoren die de kans op hart- en vaatziekten verhogen. Het staat ook bekend als prediabetes, syndroom X of insulineresistentie syndroom. Hoewel het concept omstreden is geweest, wordt het metabool syndroom gezien als een klinisch bruikbaar middel om een sterk verhoogd risico op hart- en vaatziekten te diagnos ticeren. Patiënten met psychiatrische aandoeningen lopen een sterk verhoogde kans op het ontwikkelen van het...

Lees het artikel

Online behandeling van sociale angst in coronatijd

COVID-19 bracht sociale isolatie, afstand, eenzaamheid en angst voor het onbekende. Luxerende factoren voor mensen met een sociale angststoornis. Angststoornissen zijn een van de meest voorkomende psychische stoornissen. Sociale angst geeft beperkingen en gaat voorbij aan reële of problematische angst. Oplettendheid in een zogenoemd ‘coronatijdperk’ is vereist om angsten die het functioneren belemmeren te herkennen en vroegtijdig te behandelen.

Lees het artikel

Verward en angstig

Een patiënt met een bekende angststoornis wordt opgenomen vanwege recent ontstane verwardheid met cognitieve stoornissen. Bij onderzoek worden een delier en een wernicke-encefalopathie vastgesteld. Stappen richting diagnose, therapie en interventies worden besproken.

Lees het artikel

Het 'vulnerable child'-syndroom

Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat 27% van de ouders in de wachtkamer van de kinderarts hun kind kwetsbaar vindt, dus ongewoon of toegenomen vatbaar voor ziekten of stoornissen. Opvallend is dat er bij 40% van deze kinderen geen medische reden is om ze als kwetsbaar te beschouwen. De perceptie van kwetsbaarheid komt vaak voort uit eerdere, niet meer actuele medische problemen bij het kind of bij andere familieleden. Deze problemen hebben de ouderlijke beleving van de gezondheid van hun kind...

Lees het artikel

Antipsychotica, terug naar de realiteit

Als je psychotisch wordt, verandert je realiteit. Antipsychotica zijn effectieve medicijnen in de behandeling van een psychose. Alle antipsychotica bezetten in meerdere of mindere mate de dopaminereceptoren in de hersenen. De werking en bijwerkingen kunnen van persoon tot persoon verschillen. Bijwerkingen als bewegingsstoornissen, metabole stoornissen en seksuele bijwerkingen komen het meest voor bij het gebruik van antipsychotica. Er is veel mogelijk in de behandeling van bijwerkingen,...

Lees het artikel

Antidepressiva

In Nederland zijn verschillende soorten antidepressiva op de markt. Ze hebben met elkaar gemeen dat de antidepressieve werking pas na één tot twee weken begint, en dat ze direct of indirect zorgen voor een toename van neurotransmitters in de synapsspleet, met name serotonine en norepinefrine. Antidepressiva worden behalve bij depressies ingezet bij andere aandoeningen, bijvoorbeeld neuropathische pijnen en angststoornissen. De belangrijkste bijwerkingen zijn...

Lees het artikel

Bewegingsstoornissen door antipsychotica

Antipsychotica kunnen wanen en hallucinaties verminderen, maar ook bewegingsstoornissen veroorzaken. Deze stoornissen komen frequent voor en hebben een negatieve invloed op de kwaliteit van leven en de behandeltrouw. Als de acute vormen van bewegingsstoornissen tijdig worden herkend, zijn ze goed te behandelen, terwijl de laat ontstane vormen soms irreversibel zijn. Het is daarom van belang dat verpleegkundigen zich realiseren dat gericht periodiek en systematisch onderzoek nodig is voor de...

Lees het artikel

Gedragsproblemen bij kinderen

Gedragsproblemen bij kinderen komen voor bij 11-17% van de Nederlandse kinderen. Deels horen deze bij het opgroeien naar volwassenheid. Wanneer er veel problemen zijn en het moeilijk is om met deze problemen om te gaan, kan er meer aan de hand zijn. Gedragsproblemen kunnen leiden tot de ontwikkeling van een oppositioneel-opstandige stoornis (ODD) of een gedragsstoornis (CD). Deze stoornissen beschrijven het probleemgedrag dat kan ontstaan wanneer kind- en omgevingsfactoren elkaar ongunstig...

Lees het artikel

Onderweg naar eerder

Risico op sociale uitsluiting bij jongeren kan leiden tot psychiatrische problematiek Psychiatrische stoornissen komen twee keer vaker voor bij thuisloze jongeren dan bij niet-thuisloze jongeren. In 2007 is het UMC Utrecht daarom een team gestart dat gericht is op psychiatrische diagnostiek bij thuisloze jongeren in de stad Utrecht, het Cabrioteam. Bij thuisloosheid is er sprake van een ernstige vorm van sociale uitsluiting. Sociale uitsluiting is een bekende determinant voor het ontstaan...

Lees het artikel

FACT-schaal Jeugd herzien

Flexible Assertive Community Treatment (FACT) kent zijn oorsprong in de behandeling van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) en de eerste modelgetrouwheidsschalen waren op die doelgroep van toepassing. Een eerste modelbeschrijving en modelgetrouwheidsschaal voor jeugdigen met complexe (psychiatrische) problematiek ontstond in 2014. De recente transitie van het sociaal domein, de introductie van de Jeugdwet en de transformatie van de GGZ maakten een...

Lees het artikel

Farmacotherapie bij insomnie

Slaapproblemen komen bij 32,1% van de Nederlandse bevolking voor. Insomnie is de meest voorkomende slaapstoornis uit de groep van zes soorten slaapstoornissen. Vanwege de negatieve gevolgen van insomnie voor het functioneren en de risico’s op ontwikkeling van een somatische en/of psychiatrische aandoening, is behandeling belangrijk. Dit artikel geeft een overzicht van de medicamenteuze en niet-medicamenteuze interventies bij insomnie.

Lees het artikel

Gezond in lichaam en leefstijl

De lichamelijke gezondheid van patiënten met een ernstige psychische aandoening (EPA) verdient veel aandacht. Zij hebben een sterk verhoogd risico op verschillende lichamelijke aandoeningen. Verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten en andere hulpverleners kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan een betere lichamelijke gezondheid van deze patiënten. Dit artikel beschrijft hoe hieraan systematisch kan worden bijgedragen door de inzet van e-health.

Lees het artikel

Samenwerken voor goede palliatieve zorg voor dak- en thuislozen

Palliatieve zorg voor mensen die dak- of thuisloos zijn is niet veel anders dan ‘gewone’ palliatieve zorg. Er zijn echter wel specifieke aandachtspunten. In dit artikel beschrijven we deze aandachtspunten, die zijn ontleend aan een recent ontwikkelde handreiking Palliatieve zorg voor mensen die dak- of thuisloos zijn.

Lees het artikel

De risico's van een te grote overstap

De adolescentiefase is een cruciale fase voor de ontwikkeling van kind tot een evenwichtige volwassene. Wanneer een jongere in deze fase te maken krijgt met psychiatrische problematiek, is vroegtijdige, laagdrempelige zorg nodig, gericht op het versterken van de natuurlijke ontwikkeling en het versterken van sociale rollen.

Lees het artikel

Samen beslissen bij biopsychosociale complexiteit

Het in kaart brengen van biopsychosociale complexiteit in combinatie met shared decisionmaking (SDM) is leidend in de behandeling van een patiënt met een aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit (ADHD), een autismespectrumstoornis (ASS) en een stoornis in het gebruik van middelen.

Lees het artikel

Multipele sclerose

Marco Heerings  Rubriek(en): Ziektebeeld

Multipele sclerose (MS) is een chronische aandoening van het centrale zenuwstelsel. MS komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen (3 : 1). Er wordt nog steeds onderzoek verricht naar de oorzaken en mogelijke behandeling van MS. In dit artikel leest u enkele resultaten daarvan. Mensen met MS vormen een grote belasting voor de mantelzorger. Voor u als verpleegkundige en verpleegkundig specialist is er een aantal aandachtpunten waarmee u rekening dient te houden.

Lees het artikel

Close contact interventions

Een-op-eenbegeleiding is een interventie voor begeleiding van psychiatrische cliënten in een extra beveiligde kamer (EBK).1 In de praktijk werkt het ook ondersteunend voor cliënten in een crisis en kan het destructief gedrag en dwangmaatregelen voorkomen. Er is geen verpleegkundige richtlijn, model of methodiek voor de uitvoering ervan. Hiervoor werd het Close Contact Intervention Model (CCI) ontwikkeld. Dit werd afgeleid van het ‘Behavioral Change Stairway Model’...

Lees het artikel

Psychiatrie en rookvrij-beleid

Nederlandse zorginstellingen willen in 2025 rookvrij zijn. Het percentage rokers ligt onder psychiatrische patiënten veel hoger dan in de algemene bevolking. Medisch Spectrum Twente (MST) heeft sinds mei 2020 een rookvrij-beleid. Professionals werkzaam op de afdeling Psychiatrie lopen hierbij tegen problemen aan. De therapeutische aanpak van roken lijkt onvoldoende een onderdeel van de behandeling binnen de psychiatrie in het algemeen. Ook op de afdeling Psychiatrie van MST lijkt...

Lees het artikel

Informatie aan Veilig Thuis

Welke informatie mag of moet een behandelaar verstrekken aan Veilig Thuis wanneer hiernaar wordt gevraagd? In hoeverre is toestemming vereist van de patiënt? In dit artikel wordt deze vraag beantwoord aan de hand van de casus Lucy. 

Lees het artikel

Drinken tot de dood ons scheidt

Mensen met een verslaving laten zich niet altijd behandelen. Met of zonder behandeling drinken ze zich soms dood. Geschat wordt dat ondanks behandeling een kwart tot een derde van de alcoholverslaafden niet geneest en verslaafd sterft. Er wordt dan gesproken over doordrinkers, patiënten zonder – actieve noch passieve – doodswens, die doorgaan met het gebruik van alcohol en niet meer behandeld willen worden, hoewel ze weten dat dit fataal kan zijn. Hulpverleners staan voor...

Lees het artikel

Euthanasie en suïcidaliteit

Bij euthanasie of hulp bij zelfdoding faciliteert een arts een patiënt bij het uitvoeren van een zelfgekozen dood. Tegelijk willen we in de GGZ suïcidale patiënten beschermen voor een zelfgekozen dood. Suïcidaal gedrag komt veel voor en is een complex probleem. In Nederland hebben naar schatting jaarlijks 410.000 mensen gedachten over suïcide. 94.000 mensen doen een suïcidepoging. In 2020 werden 88 patiënten geëuthanaseerd op basis van een...

Lees het artikel

Werken met de Utrechtse Somatische Screeningslijst

Hoe signaleer je gezondheidsproblemen bij de complexe doelgroep patiënten met ernstige psychiatrische aandoeningen (EPA), die vaak ook te maken hebben met verslavingsproblematiek? De Utrechtse Somatische Screeningslijst (USS) is speciaal ontwikkeld voor de vaak zorg mijdende EPA-patiënten, die nauwelijks bij de huisarts in beeld zijn. Met de USS kunnen eenvoudig en systematisch somatische aandoeningen in kaart worden gebracht, zodat preventieve maatregelen of behandeling ingezet...

Lees het artikel

Mictiestoornissen door antipsychotica

De term mictiestoornissen omvat diverse aandoeningen met veel verschillende oorzaken die zowel geslachts- als leeftijdsgebonden kunnen zijn. Het proces van blaasvulling en -lediging is zeer complex en nog niet geheel opgehelderd. Antipsychotica kunnen het proces door blokkade van receptoren negatief beïnvloeden. Herstel In het papieren tijdschrift is er bij het artikel wat fout gegaan bij de plaatsing en bijschriften van de illustraties op pagina 37 en 38. Dat is inmiddels op deze...

Lees het artikel

Schizofrenie en een OCS

Ine Bijker  Rubriek(en): Ziektebeeld

Een obsessieve-compulsieve stoornis komt vaak voor bij schizofrenie, maar wordt niet altijd herkend. Deze comorbiditeit kan de kwaliteit van leven ernstig benadelen, wat pleit voor alertheid en het inzetten van de juiste diagnostiek. In dit artikel wordt dat toegelicht door de verschillen en overeenkomsten te beschrijven, de mogelijkheden van diagnostiek en de behandelopties.

Lees het artikel

Een moeilijke eter

Jasper is een jongen van zeven met een autismespectrumstoornis (ASS) en is een moeilijke eter. Kinderen met ASS hebben een vijfmaal hogere kans op de ontwikkeling van chronische eetproblemen dan kinderen die zich normaal ontwikkelen. In deze gevalsbeschrijving wordt duidelijk hoe Jasper ‘leert lusten’ en zijn voedingspatroon uitbreidt.

Lees het artikel

Werken met de International Classification of Functioning

In dit artikel wordt beschreven hoe verpleegkundigen het zelfmanagement van patiënten kunnen bevorderen door het toepassen van de International Classification of Functioning (ICF) binnen het klinisch redeneerproces. Door met behulp van de ICF het functioneren in kaart te brengen en de krachten en klachten inzichtelijk te maken, worden gegevens verzameld om tot een verpleegkundige diagnose te komen. Daarnaast wordt in dit artikel stilgestaan bij het belang van classificeren door...

Lees het artikel

Daar kom ik mijn bed voor uit!

Behalve cliënten met dementie, vormen cliënten met psychiatrische problemen een belangrijke, groter wordende doelgroep in de intramurale zorginstellingen. In deze zorginstellingen is er veel aandacht voor het aanbieden van dagbesteding aan de doelgroep gerontopsychiatrische cliënten. De aangeboden dagbesteding wordt door de instellingen zelf bedacht en ingezet. Wat de cliënten zelf van de verschillende dagbestedingsactiviteiten vinden, daarover is...

Lees het artikel

Passende zorg voor transgender personen met LVB

Maes, Jessica  Rubriek(en): Casuïstiek

De afgelopen jaren is er een toename in zichtbaarheid van transgender personen met een licht verstandelijke beperking (LVB). Steeds vaker komt de reguliere zorg voor mensen met een verstandelijke beperking in aanraking met ondersteuningsbehoeften op het gebied van gender. In het eerder gepubliceerde artikel over genderdiversiteit in NA-GGZ leest u meer over dit thema. Hoe u als verpleegkundige of als verpleegkundig specialist ondersteuning kunt bieden aan deze specifieke groep, leest u in...

Lees het artikel

Zorgstandaard Leefstijl

Leefstijl kan een belangrijke rol spelen bij het ontstaan, verergeren of verminderen van psychische klachten. Leefstijl omvat verschillende aspecten, die elkaar wederzijds beïnvloeden. Het gaat om aspecten uit ieders dagelijkse routine zoals voeding, slaap, middelengebruik en beweging. Het aannemen en behouden van een gezonde leefstijl kan een belangrijk onderdeel zijn van de preventie en behandeling van psychische klachten. Zorgverleners weten echter niet altijd hoe ze...

Lees het artikel

Behandeling van perfectionisme

Verhoeven, Marieta  Rubriek(en): Innovatie

Perfectionisme neemt de laatste jaren toe en vooral onder jongeren. Het wordt beïnvloed door positieve en negatieve bekrachtiging en kent een samenhang met verschillende psychiatrische ziektebeelden, zoals eetstoornissen, depressie en angststoornissen. Als transdiagnostische factor is het belang van behandeling van perfectionisme evident. Dit artikel verkent de kenmerken en behandelmogelijkheden van perfectionisme. 

Lees het artikel

Syndroom van Prader-Willi

Ezra Piso  Rubriek(en): Ziektebeeld

Onverzadigbare eetlust, behoefte aan structuur, repetitieve handelingen en driftbuien. Deze kenmerken horen bij het Prader-Willi syndroom (PWS). Er wordt pas sinds enkele jaren onderzoek gedaan naar dit zeldzame syndroom. Vanwege de complexiteit en diversiteit in uiting van het syndroom, is het van belang kennis te hebben over de verschillende aspecten van PWS. Deze worden in dit artikel beschreven.

Lees het artikel

Metformine bij antipsychoticagebruik

Gewichtstoename is een vervelende bijwerking die veel voorkomt bij atypische antipsychotica. Deze bijwerking levert risico’s op voor de lichamelijke gezondheid van de patiënt en kan een negatieve invloed hebben op de therapietrouw. In de literatuur wordt sinds enige jaren gemeld dat metformine kan worden voorgeschreven bij antipsychoticagebruik om gewichtstoename tegen te gaan. Dit artikel geeft een beknopt overzicht van de bestaande...

Lees het artikel

Behandelmogelijkheden voor antisociale persoonlijkheidsproblematiek

Veel behandelaren vinden patiënten met antisociale persoonlijkheidsproblematiek lastig om te behandelen. Mede hierdoor krijgen deze patiënten minder toegang tot de GGZ. Dit is een gemiste kans, omdat er met behandeling meer mogelijk is dan vaak gedacht wordt en zo zowel deze patiënten als hun omgeving kunnen worden geholpen. Verpleegkundigen en de verpleegkundig specialist (VS) kunnen hierin een belangrijke rol spelen. 

Lees het artikel

Trichotillomanie en excoriatiestoornis

Trichotillomanie en excoriatiestoornis zijn het overmatig haren uittrekken en huidpulken, waarbij er sprake is van lijdensdruk en beperking van het sociale of beroepsmatige functioneren. Het haren trekken of huidpulken begint vaak in de adolescentie. Aanvankelijk wordt het ervaren als normaal/niet hinderlijk gedrag, maar door het herhaaldelijk optreden ervan wordt het een ongewenste gewoonte. Mensen zoeken vaak pas hulp als het gedrag nadelige gevolgen heeft of het als oncontroleerbaar wordt...

Lees het artikel

Als eten een obsessie wordt

Verslavend gedrag begint over het algemeen met gedrag dat doelgericht wordt opgezocht en als positief wordt ervaren. Nuttigen van voedsel is zelfs noodzakelijk. Wanneer het gedrag escaleert en uitgroeit tot een schadelijke, overmatige en ongewenste gewoonte, kan er sprake zijn van een gedragsverslaving, eetverslaving of eetbuistoornis. Vanwege gezondheidsrisico’s die dat met zich meebrengt, zijn erkenning en behandeling belangrijk.

Lees het artikel

Eerste psychose op latere leeftijd

Maar weinig mensen weten dat een eerste psychose zich op iedere leeftijd kan voordoen. Zo krijgen jaarlijks circa 1.225 mensen van boven de 60 jaar een eerste psychose. Een psychotische stoornis die zich voor het eerst openbaart na het zestigste levensjaar, de zogeheten very late-onset psychosis, ziet er doorgaans anders uit dan een psychose op jongere leeftijd. Diagnostiek en behandeling voor deze doelgroep worden in dit artikel beschreven.

Lees het artikel

Alexithymie

Wanneer er sprake is van een zeer beperkte emotionele gewaarwording, wordt dat alexithymie genoemd. Het is geen psychiatrische stoornis, maar een transdiagnostische factor die samengaat met vele psychiatrische ziektebeelden. Alexithymie kan andere problematiek beïnvloeden en versterken en heeft daarom in de behandeling ook aandacht nodig. Dit artikel verkent de definitie, het voorkomen en de behandelmogelijkheden van alexithymie.

Lees het artikel

Vervolgstappen proactieve palliatieve zorg

In een eerder artikel introduceerden we de Toolkit en bijbehorende training 'Proactieve palliatieve zorg in de GGZ' en de stappen 1 en 2 ervan. Doel is de palliatieve zorg te laten aansluiten bij de zorgbehoeften van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) en hun naaste(n). In dit artikel belichten we de stappen 3, 4 en 5 uit de Toolkit.

Lees het artikel

Individuele Plaatsing en Steun (IPS)

Mensen met ernstige psychische aandoeningen ervaren vaak moeilijkheden bij het verkrijgen en behouden van regulier werk. Individuele Plaatsing en Steun (IPS) is een effectief bewezen methode, waarbij wordt gewerkt vanuit de wensen en mogelijkheden van de cliënt. De IPStrajectbegeleider begeleidt de cliënt naar een werkplek en traint naar aanleiding van concrete werkervaringen.

Lees het artikel

Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder (ARFID)

Selectief eetgedrag (‘picky eating’) komt veel voor bij kinderen (14% tot 50%), maar ook bij volwassenen. Wanneer dit verergert en tot lichamelijke problemen en/of problemen in het psychosociaal functioneren leidt, spreken we van een vermijdende/restrictieve voedselinnamestoornis oftewel ARFID (avoidant/restrictive food intake disorder). De stoornis is voor het eerst opgenomen in de DSM-5. Evidentie is daarom nog beperkt. In dit artikel worden de reeds bestaande...

Lees het artikel

Behandelen van nicotineverslaving

Van de Nederlanders boven de 18 jaar rookt 22,4%. Roken is met ruim 9% de belangrijkste risicofactor voor gezondheidsverlies. Omdat deze verslaving leidt tot gezondheidsrisico’s wil een groot deel van de rokers stoppen. Ondanks serieuze stoppoging(en) wordt er maar beperkt gebruikgemaakt van de hiervoor beschikbare hulpverlening. Gedragsmatige behandeling en/of medicamenteuze behandeling vergroot de slagingskansen.

Lees het artikel

Kritisch beoordelen RCT

De randomised controlled trial (RCT) is een gerandomiseerd interventieonderzoek en wordt beschouwd als de gouden standaard voor het onderzoeken van het effect van een interventie. Voor het gebruik van een RCT is een kritische beoordeling van de validiteit, resultaten en toepasbaarheid essentieel. In dit artikel wordt een recente RCT uit het domein van de GGZ als voorbeeld gebruikt voor een kritische beoordeling aan de hand van het beoordelingsinstrument van het...

Lees het artikel

Risicotaxatie in de praktijk

Rubriek(en): Innovatie

Inschatten van het risico van herhaald delictgedrag is steeds belangrijkerin het forensisch sociale domein. In dit artikel wordt beschreven hoe de risicotaxatie het best vorm kan krijgen in de praktijk en wat de rol van de verpleegkundig specialist hierin kan zijn. Aan de hand van de casus over Kimberly wordt duidelijk hoe risicotaxatie gebruikt kan worden in de behandeling.

Lees het artikel

Terugval bij GHB-gebruik

GHB is een sterk verslavend middel en sinds 2017 stijgt de vraag naar behandelingen bij GHB-gebruik. Kenmerkend voor de problematiek zijn de complexiteit en het hoge terugvalpercentage. Dit artikel geeft inzicht in de evidente en practice-based interventies om terugval bij GHB-gebruik te kunnen voorkomen. Daarbij worden behoeften van patiënten verkend.

Lees het artikel

Hoogsensitiviteit in de zorg

Hoogsensitiviteit is een eigenschap, waarmee een op de vijf mensen wordt geboren. Dus zowel zorgverleners als patiënten. Hoogsensitieve mensen hebben een gevoeliger centraal zenuwstelsel. Dit betekent dat er meer prikkels binnenkomen, én dat deze dieper in de hersenen verwerkt worden. Dit geldt voor zowel positieve als negatieve prikkels.

Lees het artikel

Compassie bij schaamte en zelfkritiek

Verhoeven, Marieta  Rubriek(en): Innovatie

Schaamte en een hoge mate van zelfkritiek liggen aan de basis van vele psychische klachten. Compassie is het vermogen je te laten raken door het lijden van anderen, betrokken te zijn bij de ander en de wens om waar dat mogelijk is dit lijden te verlichten. Toegenomen zelfcompassie kan zorgen voor vermindering van schaamte en zelfkritiek. De verschillende therapeutische mogelijkheden van compassie en het uitgewerkte theoretische model worden in dit artikel uiteengezet.

Lees het artikel

Verhoogd risico op psychose

In de behandeling van patiënten met een psychotische stoornis wordt gewerkt vanuit het klinische stadiëringsmodel. De eerste fase hierin is de fase van verhoogd risico op het ontwikkelen van een psychotische stoornis. Het is van belang om mensen in deze fase vroegtijdig te detecteren en aan hen gespecialiseerde behandeling aan te bieden, zodat de kans op het daadwerkelijk ontwikkelen van deze ernstige aandoening vermindert van 30% naar 10%.

Lees het artikel

KR8 zet psychosegevoelige mensen weer in hun kracht

KR8® (spreek uit: ‘KRACHT’) is een herstelgericht programma, dat deel uitmaakt van behandeling binnen de ambulante GGZ/FACT. KR8 is een gestructureerde, methodische interventie met wekelijkse groepsbijeenkomsten en een programmaduur van zes tot negen maanden. Het programma is ontwikkeld voor mensen met een psychosegevoeligheid. Het is een onderdeel van hun behandeling in de specialistische GGZ.

Lees het artikel

Farmacogenetica: DNA-informatie voor medicatie op maat

Geneesmiddeltherapie is een groot goed. Toch zijn er aanzienlijke problemen: bijwerkingen van medicijnen veroorzaken 5-7% van alle ziekenhuisopnamen. Als het gaat over effectiviteit, blijkt maar 25-60% effectief. Dat mensen verschillend reageren op medicatie blijkt grotendeels vast te liggen in het DNA. Door het uitvoeren van een farmacogenetische analyse is medicatie op maat nu echter voor iedereen mogelijk.

Lees het artikel

(Be)handelen met eigen ervaring

Professionals die zelf ervaring hebben met psychische problemen komen regelmatig in een spagaat bij de inzet van die ervaring in de beroepspraktijk. Zij krijgen te maken met vragen over de veiligheid en professionaliteit wanneer eigen ervaringen in de zorg worden betrokken. ‘(Be)handelen met eigen ervaring’ is een werkwijze voor organisaties om medewerkers een platform te bieden om competenties rond dit thema in gezamenlijkheid te ontwikkelen en in...

Lees het artikel

Methadon: wat kunt u ermee?

Chris Loth  Rubriek(en): Farmacotherapie

Al in 1874 werd door Wright uit morfine het halfsynthetische derivaat ‘diacetylmorphine’ ontwikkeld. In de jaren twintig van de vorige eeuw werd in Duitsland geëxperimenteerd met een pijnstiller die in de Tweede Wereldoorlog de naam Adolpine kreeg. Dit middel werd in de jaren zeventig van diezelfde eeuw geïntroduceerd in de Verenigde Staten onder de naam ‘methadon’ en door Dole en Nyswander ingezet in de behandeling van aan heroïne...

Lees het artikel

De Persoonlijke Antipsychotica Keuzewijzer

  Bij mensen met een psychose kan het stoppen van antipsychoticagebruik leiden tot ernstigere psychotische symptomen en vaker een terugval. Gedeelde besluitvorming van cliënten en behandelaars, waarbij de patiënt betrokken wordt bij behandelkeuzes, kan leiden tot betere gezondheidsresultaten. De Persoonlijke Antipsychotica Keuzewijzer is ontwikkeld om cliënten te betrekken bij het maken van een geïnformeerde keuze voor een antipsychoticum.

Lees het artikel

Guideline-Informed Treatment for Personality Disorders (GIT-PD)

GIT-PD biedt een behandelkader dat aansluit bij patiënten met een persoonlijkheidsstoornis om hen te ondersteunen/behandelen. Het behandelkader bevat de gemeenschappelijke eigenschappen uit effectieve psychotherapieën en is een goed gestructureerde en geprotocolleerde aanpak, die bestaande/lopende behandelingen aanvult. De kracht van GIT-PD is dat het op verschillende niveaus van de behandeling van patiënten met een persoonlijkheidsstoornis handvatten biedt en discipline...

Lees het artikel

Samenwerking tussen GGZ en gemeente bij multiprobleem casus

Er wordt een casus beschreven van een vrouw met ernstige psychiatrische én sociale problemen. De gemeente heeft na verschillende signalen vanuit instanties, zoals de wijkagent, woningbouwvereniging, sociale dienst en jeugdzorg, een groot gemeentelijk overleg georganiseerd. De behandelaren vanuit de ambulante psychiatrie zijn bij dit overleguitgenodigd. Het doel van dit overleg en de rol, bevoegdheden en mogelijke valkuilen voor de SPV worden beschreven.

Lees het artikel

Hoogbegaafdheid in de psychiatrie

Hoogbegaafdheid bespreken in de rubriek ‘ziektebeeld’ roept wellicht weerstand op. Het is namelijk geen ziektebeeld of een DSM-5-classificatie, maar een mate van (intellectuele) capaciteit en bijbehorende persoonskenmerken. Hoogbegaafdheid in het algemeen lijkt geen grotere kans op, maar ook geen bescherming tegen psychiatrische problematiek te geven. 1 In dit artikel wordt duidelijk waarom het belangrijk is hoogbegaafdheid mee te nemen in het diagnostisch en behandelproces.

Lees het artikel

Vastgelopen situaties op de HIC

Vastgelopen situaties op een High en Intensive Care (HIC) kunnen een reden voor consultatie zijn bij Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE). In dit artikel geven we een voorbeeld hoe de HIC-visie en HIC-monitor een kapstok kunnen vormen in het geval van een vastgelopen behandeling. Zonder een oordeel kan geanalyseerd worden welke verklaringen er zijn voor de vastgelopen behandeling.

Lees het artikel

Hoe gaat het met de kinderen?

In Nederland hebben ongeveer 577.000 kinderen onder de 18 jaar een ouder met psychische problemen en/of verslavingsproblematiek. Deze kinderen vormen een risicogroep om zelf psychische problemen te ontwikkelen. Ze worden KOPP- of KVO-kinderen genoemd: Kinderen van Ouders met Psychische Problemen of Kinderen van Verslaafde Ouders. Deze kinderen vormen een risicogroep voor het ontwikkelen van KOPP-problemen: psychische problemen, ontwikkelingsproblemen en/of hebben een verhoogde kans...

Lees het artikel

Farmacotherapie bij obsessieve-compulsieve stoornis

De obsessieve-compulsieve stoornis (OCS) is een psychiatrische stoornis die gekenmerkt wordt door dwanggedachten (obsessies) en/of dwanghandelingen (compulsies). Obsessies zijn steeds terugkerende gedachten, beelden of neigingen die angst of ongemak veroorzaken. Een voorbeeld hiervan is de gedachte besmet te raken of anderen te besmetten. Compulsies zijn handelingen die steeds maar weer moeten worden uitgevoerd om de angst of onrust van de obsessies ongedaan te maken. Bijvoorbeeld, iemand...

Lees het artikel

Als gokken te veel ruimte inneemt

Gokverslaving, als een niet-middelengebonden verslaving, is opgenomen in de DSM-5 als ‘Gokstoornis’. Gokken wordt een probleem als iemand niet meer kan stoppen, ondanks de negatieve consequenties. Voor de behandeling van gedragsverslavingen wordt cognitieve en/ of gedragstherapie aanbevolen, eventueel aangevuld met zelfhulpgroepen en medicatie.

Lees het artikel

Post-partumdepressie

Het krijgen van een kind wordt gezien als een blije levensgebeurtenis. Zo’n 10% van de vrouwen ondervindt echter een depressie post partum.1 Hoewel het klinische beeld van post-partumdepressie weinig verschilt van dat van een depressie in andere situaties, zijn er specifieke factoren die van invloed zijn op diagnostiek, behandeling en beloop van deze aandoening voor zowel de moeder als het kind.

Lees het artikel

De VS-GGZ in de huisartsenpraktijk

De toegankelijkheid en kwaliteit van de GGZ in Nederland staat onder druk en in toenemende mate doen cliënten met (complexe) GGZ-problematiek een beroep op de huisartsenzorg. De VS-GGZ in de huisartsenzorg is een pionier op het gebied van het verlenen van geestelijke gezondheidszorg in deze setting. Op basis van interviews met professionals wordt inzicht gegeven in de mogelijkheden van de VS-GGZ in de huisartsenpraktijk, de toegevoegde waarde en beïnvloedende factoren.

Lees het artikel

Personen met verward gedrag

Er is de afgelopen jaren steeds meer aandacht gekomen voor verwarde personen. Dit is een begrip waarover weinig consensus is en waaronder een grote diversiteit aan mensen kan worden geschaard. In één op de vijf gevallen is er sprake van psychiatrische problematiek. Vaak zijn er dan meerdere problemen, zoals psychiatrische symptomen, verslavingsproblematiek en (licht) verstandelijke beperking, veelal gecombineerd met problemen op verschillende levensgebieden zoals schulden en...

Lees het artikel

Vaktherapie in de praktijk

Meulenbroeks, Rian  Rubriek(en): Innovatie

De vaktherapeut beeldend werkt soms vanuit een eigen praktijk, maar is vaak (ook) onderdeel van een multidisciplinair behandelteam in de GGZ of verslavingszorg. Naast het werk van andere behandeldisciplines resulteren de effecten van het non-verbale karakter van de vaktherapie niet zelden in waardevolle inzichten in het gedrag en de psychopathologie van de cliënt. De vaktherapeut kan direct na de voorlopige diagnose, in alle fases van de behandeling, een rol spelen.

Lees het artikel

Anti-NMDA receptor encefalitis

Anti-N-methyl-D-aspartaat (anti-NMDA) receptor encefalitis is een auto-immuunziekte die voor het eerst werd beschreven in 2007. Hoewel het een zeldzaam ziektebeeld is, moet er wel aan gedacht worden wanneer er sprake is van een atypisch manisch-psychotisch beeld. In dit artikel beschrijven we een patiënt bij wie de diagnose na een langdurige opname kon worden gesteld.

Lees het artikel

Dwangvoeding bij ernstige anorexia nervosa

Dwangvoeding bij patiënten die lijden aan ernstige anorexia nervosa en als gevolg hiervan in een somatisch bedreigde toestand raken, is een complex fenomeen op medisch psychiatrische units (MPU). Er valt veel te vinden, zeggen en schrijven of dwangvoeding toegepast moet worden in de behandeling. Soms lijkt er echter geen keuze en doe je als behandelaar alles om je patiënt in leven te houden. Als dwangvoeding dan toch geïndiceerd blijkt, zijn er diverse methoden en technieken...

Lees het artikel

Collegiale opvang, maar hoe dan?

‘Dodelijk drama in TBS-kliniek Balkbrug heeft grote impact: We zijn allemaal in shock’, luidt de kop boven het krantenartikel in de Stentor op 6 november 2022. 1 Hoe ga je als medewerker met deze schokkende gebeurtenis om, wat zijn de risico’s en gevolgen als je als medewerker hiermee wordt geconfronteerd? 

Lees het artikel

Quetiapine off-label

Binnen de psychiatrie is het voorschrijven van psychiatrische medicatie voor andere indicaties dan die waarvoor het geregistreerd is (off-labelvoorschrift) een wijdverbreide praktijk. Zo wordt quetiapine off-label voorgeschreven bij slaapstoornissen, gedragsstoornissen, persoonlijkheidsstoornissen, angststoornissen en middelengebruik. 1 Het is het meest voorgeschreven antipsychoticum in Nederland en het meest off-label voorgeschreven in de Verenigde Staten. 2 Uit verschillende reviews...

Lees het artikel

(H)erkennen van zwakbegaafdheid bij ouderen

Het is complex om zwakbegaafdheid bij ouderen te herkennen en een behandeling te indiceren. In deze casus wordt beschreven welke diagnostiek de regiebehandelaar toepast bij een oudere vrouw, om zwakbegaafdheid, een depressie en de gevolgen ervan in het dagelijks leven te herkennen. Het wordt duidelijk dat overvraging, vanwege weggevallen structuur en ondersteuning, ten grondslag ligt aan probleemgedrag.

Lees het artikel

Cognitieve gedragstherapie bij insomnie

Stapper, Jonneke  Rubriek(en): Innovatie

In- en/of doorslaapproblemen worden door patiënten als invaliderend ervaren vanwege psychische, cognitieve, sociale en maatschappelijke gevolgen en slaperigheid. Indirect betekent het dat insomnie een hoge kostenpost geeft, maatschappelijk en in de gezondheidszorg. In dit artikel wordt ingegaan op de behandeling bij insomniestoornis: cognitieve gedragstherapie-insomnie (CGT-I).

Lees het artikel

Fysieke technieken; spierballen van de onmacht

Hoe zorgt u ervoor dat hulpverleners technisch toegerust zijn om de veiligheid in het heetst van de strijd te waarborgen? Hoe doet u dat zonder dat u de fysieke technieken als oplossing ziet voor een problematische interactie? Hoe houdt u de regie in gevaarlijke omstandigheden zonder de gezamenlijke onmacht te ontkennen? In dit artikel staat het dilemma van de fysieke technieken centraal. We richten ons hierbij op hulpverleners, trainers, managers en...

Lees het artikel

Vergeet niet voor jezelf te zorgen!

Na de coronapandemie bleef de vraag naar geestelijke gezondheidszorg toenemen. De stijgende wachtlijsten, de toename van hoog complexe cliënten hebben invloed op de mentale gezondheid van zorgprofessionals. Kwalitatief goede zorg behouden vereist mentaal gezonde zorgprofessionals. Dit vraagt om de juiste keuzes en investeringen. De DFY-studie (Don't Forget Yourself-studie; https://vergeetjezelfniet.nu ) richt zich op de mentale gezondheid van zorgprofessionals.

Lees het artikel

Traumatische rouw

In deze gevalsbeschrijving staat de behandeling van een vluchteling met traumatische rouw centraal. Als interventie is de beknopte eclectische psychotherapie voor traumatische rouw (BEP-TR) uitgevoerd door de verpleegkundige in opleiding tot specialist. De behandeling resulteerde in een duidelijke klachtenvermindering en herstel van functioneren.

Lees het artikel

Maligne katatonie

In dit artikel wordt de complexiteit van maligne katatonie beschreven. Maligne katatonie is een levensbedreigend syndroom waarbij een snelle herkenning en adequate behandeling essentieel zijn. De symptomen van autonome disregulatie zijn kenmerkend bij maligne katatonie en deze moeten acuut en intensief behandeld worden om een kritiek toestandsbeeld te voorkomen. In de beschrijving van een casus wordt de complexiteit van het ziektebeeld inzichtelijk gemaakt.

Lees het artikel

Slaapapneu in de GGZ

Het maken van voldoende slaapuren wil niet altijd zeggen dat de uren die geslapen worden van dusdanige kwaliteit zijn dat zij de (geestelijke) gezondheid van de persoon bevorderen. Dit wordt vooral zichtbaar in het ziektebeeld dat obstructieve slaapapneu (OSA) genoemd wordt. In dit artikel wordt besproken hoe slaapapneu in de GGZ kan worden herkend en behandeld.

Lees het artikel

Transities tussen klinische en ambulante behandeling

Transities tussen klinische en ambulante behandeling zijn risicovol. Gezondheidsrisico’s zijn het risico van heropname, suïcide en (zelf)stigma. Het ontwikkelen van zelfredzaamheid en doelbereidheid kan het zelfmanagement tijdens transitiemomenten verhogen. Met deze uitgangspunten zijn tools voor transities tussen klinische en ambulante behandeling binnen de ouderenpsychiatrie ontworpen, waarbij gezondheidsrisico’s worden beperkt, (zelf)stigma wordt voorkomen en de...

Lees het artikel

Interventies bij een waanstoornis

Een waanstoornis is een relatief zeldzaam voorkomende stoornis. Veel mensen met psychoses of wanen hebben trauma’s in hun leven meegemaakt, die een belangrijke rol spelen in ontstaan en bestaan van psychoses of wanen. Aan de hand van een casus wordt getoond hoe trauma kan interacteren met een waanstoornis en wat de behandelimplicaties zijn. Eye movement desensitisation and reprocessing (EMDR) wordt als mogelijke behandeloptie besproken.

Lees het artikel

Valeriaan bij slaapproblemen

Fytotherapeutica (uit kruiden bereide geneesmiddelen) bevatten als werkzame bestanddelen (on)bewerkte (delen van) planten. Het gebruik van deze middelen is niet zonder risico’s. Fytotherapeutica kunnen bijwerkingen veroorzaken en interacties aangaan met andere (reguliere) geneesmiddelen. In een eerder artikel werd sint-janskruid beschreven. Dit artikel gaat over Valeriana officinalis (valeriaan). Dit middel wordt vooral gebruikt ter vermindering van...

Lees het artikel

Ervaringen van volwassenen met een recente diagnose autisme

Kristien Hens  Rubriek(en): Casuïstiek

De diagnose autisme wordt sinds enkele decennia steeds vaker gesteld, ook bij volwassenen. Toch blijft het een diagnose met veel betekenissen. Het is een klinische diagnose op basis van gedragskenmerken en lijdensdruk, maar het is voor velen ook een in de biologie verankerde identiteit. Het is van belang de ervaringen van mensen met autisme mee te nemen in de hulpverlening.

Lees het artikel

Langdurige en ernstige anorexia nervosa

Laura Schut  Rubriek(en): Innovatie

Dit artikel beschrijft een specialistisch verpleegkundige behandeling van personen die worstelen met de gevolgen van langdurige en ernstige anorexia nervosa. Hoewel bijna de helft van de personen met anorexia nervosa gedeeltelijk kan herstellen, heeft een derde van hen zeer ernstige blijvende eetstoornisklachten.

Lees het artikel

Narratieve Exposure Therapie

Narratieve Exposure Therapie (NET) kan worden ingezet als behandeling van een posttraumatische stressstoornis. Tijdens de behandeling komen alle belangrijke traumatische gebeurtenissen aan bod, maar ook positieve gebeurtenissen hebben een plek in de behandeling. Het leggen van de levenslijn van de patiënt vormt de basis van de behandeling.

Lees het artikel

Schildersziekte

Wanneer mensen jarenlang worden blootgesteld aan oplosmiddelen, kunnen sommige werknemers een syndroom ontwikkelen, gekenmerkt door chronische klachten. Er bestaan verschillende benamingen voor dit syndroom: schildersziekte, organisch psychosyndroom (OPS) of chronische toxische encefalopathie (CTE). Het syndroom komt steeds minder vaak voor. Het blijft een lastig te herkennen ziektebeeld, ook in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ).

Lees het artikel

Filminterventie bij bipolaire stoornis

Peter Goossens  Rubriek(en): Innovatie

Medewerkers van de opnameafdeling zien de opgenomen patiënt met een acute manie op het moment dat de patiënt op z’n ziekst is. Zij kennen deze mens niet in zijn gezonde, stabiele periode. Een film over de stabiele fase van deze persoon kan hierbij uitkomst bieden.

Lees het artikel

Katatonie bij autisme

Ook patiënten met een stoornis in het autistisch spectrum kunnen katatonie ontwikkelen. Er is een overlap in symptomatologie van autisme en katatonie. Onderdiagnostiek en onderbehandeling dienen voorkomen te worden. Daarom is kennis over en herkennen van katatonie belangrijk. Een goed meetinstrument is daarbij nuttig. Katatonie is meestal goed te behandelen.

Lees het artikel

Stoppen met roken in de GGZ

Er vindt een maatschappelijke verschuiving plaats in de houding ten opzichte van roken. Dit wordt, onder andere, gedreven door de aangifte tegen de tabaksindustrie. Een groot aantal zorgverleners, ziekenhuizen en ook GGZ-instellingen heeft zich achter deze aangifte geschaard. Toch roken veel patiënten en medewerkers in de GGZ. Daarom is het extra belangrijk dat er in deze sector aandacht is voor deze verandering en professionals kennis hebben over...

Lees het artikel

Eerstekeus ADHD-medicatie bij volwassenen

ADHD komt voor bij 2,5-5% van de volwassenen. ADHD is een complexe aandoening vanwege de chroniciteit en veelvoorkomende comorbiditeit. Farmacotherapie is een van de meest effectieve behandelvormen, in combinatie met psycho-educatie en cognitieve gedragstherapie. De eerstekeusmiddelen voor ADHD bij volwassenen zijn stimulantia. Dit artikel geeft een praktisch overzicht van het voorschrijven van stimulantia en waarmee rekening te houden in de praktijk.

Lees het artikel

Het belang van het betrekken van naasten

De GGZ ontwikkelt zich voortdurend. De verbinding met de samenleving wordt nauwer. 1 Naasten beïnvloeden het functioneren en het herstel van de cliënt. Aandacht voor de context van de cliënt en de interactie tussen de cliënt en diens omgeving is belangrijk. 2 Zorg die in de vertrouwde omgeving wordt aangeboden door het eigen netwerk biedt de grootste kans op herstel. 3

Lees het artikel

Esketamine bij therapieresistente depressie

Voor patiënten met therapieresistente depressie die niet hebben gereageerd op minstens twee soorten antidepressieve medicijnen en een augmentatiestrategie (middelen toevoegen die een extra effect op de medicatie als doel hebben) met lithium of een antipsychoticum, is er een mogelijkheid voor behandeling met esketamine neusspray. In dit artikel gaan we onder andere in op de werking van esketamine, de indicatie om het middel te gebruiken, de praktische stappen bij het starten met de...

Lees het artikel

Lithium en de schildklier

Regelmatige laboratoriumcontroles zijn noodzakelijk om lithium veilig te kunnen gebruiken. Lithiumgebruik kan onder andere tot (sub)klinische hypothyreoïdie en lithiumgerelateerde hypothyreoïdie leiden. Om deze schildklierfunctiestoornissen tijdig te signaleren is het belangrijk om laboratoriumonderzoek te doen. De uitslagen van vrij thyroxine (FT4) en thyroïdstimulerend hormoon (TSH) zijn goed interpreteerbaar.

Lees het artikel

Farmacotherapie bij crackverslaving

Uit de Nederlandse CATCH-studie, evenals uit internationale onderzoeken, blijkt dat – mits goed ingenomen – medicijnen met een stimulerende werking betere effecten laten zien met betrekking tot het crack-cocaïnegebruik en dat een agonistische behandeling de toekomst heeft. Bij het toepassen van strategieën voor goede medicatietrouw is er een belangrijke taak voor de verpleegkundig specialist weggelegd.

Lees het artikel

ECT bij resistentie clozapine

Jasper Zantvoord  Rubriek(en): Innovatie

In Nederland zijn 13.000-21.000 patiënten met schizofrenie clozapineresistent. Deze patiënten zijn niet goed te behandelen met antipsychotica en ook een aanvullende behandeling met clozapine biedt geen uitkomst. Zij blijven ondanks deze behandelingen last houden van positieve (o.a. hallucinaties, wanen), negatieve (o.a. verlies van motivatie, affectvervlakking) psychotische symptomen en cognitieve symptomen (o.a. verminderde aandacht en concentratie),...

Lees het artikel

Acceptance and Commitment Therapy

Bijker, Ine  Rubriek(en): Innovatie

Acceptance and Commitment Therapy (ACT) is de derde generatie gedragstherapie en combineert verschillende therapeutische technieken. Het model van ACT bestaat uit zes zuilen: acceptatie, defusie, mindfulness, het zelf als context, waarden en toegewijde actie. In dit artikel wordt beschreven op welke wijze ACT gericht is op het vergroten van de psychologische flexibiliteit van de cliënt in plaats van op symptoomreductie.

Lees het artikel

Middelengebruik en zwangerschap

Middelengebruik brengt voor vrouwen en hun (on)geboren kindje risico’s mee, voor en tijdens hun zwangerschap. Soms lukt het de toekomstige moeder goed om tijdig te stoppen met het gebruik van schadelijke middelen. Dat lukt echter niet iedereen. Daarom is het belangrijk dat deze vrouwen behandeling daarvoor ontvangen. Soms gaat de benodigde behandeling gepaard met drang en dwang.

Lees het artikel

Socialemediagebruik in de psychiatrie

Aan de hand van een casuïstiekbeschrijving gaat dit artikel in op de mogelijke gevolgen van socialemediagebruik door mensen met een psychiatrische aandoening. Er worden handvatten geboden om de cliënt te ondersteunen bij gezond socialemediagebruik. Ook worden juridische mogelijkheden voor het beperken van socialemediagebruik bij cliënten uiteengezet.

Lees het artikel

Regievoeren onder hoge spanning

De spanning kan soms flink oplopen op een afdeling, soms zo hoog dat een gezamenlijk optreden van meerdere hulpverleners nodig is om de veiligheid van alle betrokkenen te waarborgen. De regievoerder heeft op die momenten een belangrijke rol en kan het verschil maken tussen verdere escalatie en een weg eruit. Over de regievoerder gaat dit artikel. We beschrijven de context, de rol, de taken en werkwijze, de competenties en gaan in op dillema’s. We baseren ons op praktijkervaring, maar...

Lees het artikel

Consultatie bij CCE

Wanneer kan een zorgprofessional in de GGZ bij het Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE) terecht en hoe gaat dat in zijn werk? In dit artikel geven we antwoord op die vragen. Aan de hand van een casus wordt de werkwijze van het CCE geïllustreerd.

Lees het artikel

Muziek in de GGZ

Muziektherapie wordt sinds begin 1940 ingezet in de behandeling van mensen met psychische en psychiatrische problematiek met als doel klachten te verminderen en te leren deze beter hanteren.Muziektherapie richt zich doorgaans op het positief beïnvloeden van generieke factoren zoals stress, emotieregulatie en sociale interactie. Er is in toenemende mate evidentie voor de inzet van muziektherapie bij mensen met een depressie en bij mensen met depressieve klachten zonder formele...

Lees het artikel

Mensenhandel: seksuele uitbuiting

Mensenhandel is het dwingen van anderen om onder slechte omstandigheden te werken waarbij de dader profiteert, vaak via bedreiging, geweld of bedrog. Slachtoffers ervaren seksuele uitbuiting, criminele uitbuiting, arbeidsuitbuiting en gedwongen orgaanverwijdering, ongeacht hun geslacht of leeftijd. Dit artikel richt zich op seksuele uitbuiting. Bewustwording en vroege herkenning van signalen zijn cruciaal, omdat ze vroegtijdige interventie mogelijk maken. Dit draagt bij aan een effectieve...

Lees het artikel

Het Neuman Systems Model

Verpleegkunde is een boeiend maar complex beroep en houdt zich in de dagelijkse praktijk bezig met mensen van wie de gezondheid bedreigd wordt of al verstoord is. Ze probeert de complexe werkelijkheid van de mens te begrijpen. Een theoretisch of conceptueel model, zoals het Neuman Systems Model, helpt om de essentie van ons beroep te benoemen en te omschrijven, zodat het verpleegkundig handelen inzichtelijk gemaakt kan worden. Hierdoor kan het verpleegkundig domein worden afgebakend. Dit...

Lees het artikel

Eén glas bier is twee bruine boterhammen? Of toch niet?

Ernstig ondervoede patiënten hebben bij het snel (her)starten van voeding een verhoogd risico op het ontwikkelen van het ‘refeeding’-syndroom (RS). Identificatie van risicopatiënten is belangrijk, aangezien vroegtijdige herkenning en preventie het RS zouden kunnen voorkomen. Alcoholafhankelijkheid is een risicofactor voor het ontstaan van RS. Vanwege de mogelijk fatale gevolgen is het belangrijk vóór het (her)starten van voeding te screenen op het risico...

Lees het artikel

Complex klinisch redeneren

Op diverse werkplekken blijkt behoefte en noodzaak om op een efficiënte manier informatie te raadplegen over het proces van complex klinisch redeneren en hoe dit toe te passen in de praktijk. Dit artikel beoogt praktisch te ondersteunen bij het complex klinisch redeneren binnen het expertisegebied van de verpleegkundig specialist GGZ. Hierbij wordt gebruikgemaakt van praktische instrumenten en tekstformats, zoals de ICF, NANDA, NOC en NIC. Het gebruik van ICF, NANDA, NOC en NIC is in de...

Lees het artikel

Eigen verantwoordelijkheid verpleegkundig specialist

Een verpleegkundig specialist verzuimt het hemoglobine (Hb) van een patiënte in een verpleeghuis maandelijks te laten controleren. De patiënte moet uiteindelijk naar het ziekenhuis voor een bloedtransfusie. De dochter  dient een klacht in bij het regionaal tuchtcollege tegen de verpleegkundig specialist én de specialist ouderengeneeskunde.

Lees het artikel

Behandeling bij ketaminemisbruik

Ketaminemisbruik is een groeiend probleem en heeft regelmatig grote urologische problemen tot gevolg. Het stoppen met het gebruik van ketamine is een belangrijk element in relatie tot (lichamelijk) herstel. De verpleegkundige diagnostiek kan een belangrijke bijdrage leveren aan het in kaart brengen van gezondheidsproblemen en het bevorderen van de kwaliteit van leven. 

Lees het artikel

Slaapinterventies bij kinderen en adolescenten in de GGZ

Dorine Smit  Rubriek(en): Innovatie

Kinderen en adolescenten die in de GGZ worden behandeld en die ook kampen met slaapproblemen, vormen een lastig te beoordelen groep. Want komen de klachten door te weinig slaap of zijn ze het gevolg van de psychiatrische problematiek? Dit artikel biedt helderheid bij deze vorm van comorbiditeit.

Lees het artikel

Kwalitatief onderzoek, vis of aap?

Kwalitatief onderzoek geeft de onderzoeker de kans om uiteenlopende vragen te beantwoorden. Kwalitatieve methoden zijn onder meer geschikt om theorieën te vormen, doorleefde ervaringen in kaart te brengen en subjectieve fenomenen gedetailleerd te onderzoeken. Dit artikel bespreekt de uitgangspunten van kwalitatief onderzoek, methodologische aspecten en geeft een voorbeeld van kritische beoordeling aan de hand van een wetenschappelijke publicatie.

Lees het artikel

Hyperprolactinemie bij antipsychoticumgebruik

Hyperprolactinemie kan een hinderlijke bijwerking zijn van antipsychotica. Bij het opvolgen van de behandeling met een antipsychoticum is het belangrijk aandacht te hebben voor onder andere seksuele bijwerkingen, waarbij verhoging van de prolactinespiegel een verklarend mechanisme kan zijn. Wanneer er sprake is van hyperprolactinemie moet het behandelbeleid mogelijk aangepast worden. 

Lees het artikel

Ketamine als antidepressivum

De depressieve stoornis is een van de belangrijkste oorzaken van ziektelast met grote gevolgen voor patiënt en omgeving. Ondanks verschillende behandelmogelijkheden zijn depressies vaak chronisch of recidiverend. Bij een derde van de patiënten werken de huidige behandelmethoden onvoldoende (therapieresistente depressies); daarom is er een grote behoefte aan nieuwe behandelopties. Het onderzoek naar ketamine is daarbij hoopgevend.

Lees het artikel

Risico’s van gebruik van lachgas

Distikstofmonoxide (lachgas) wordt steeds vaker recreatief gebruikt in Nederland. Het is goedkoop en legaal verkrijgbaar. Lachgas heeft het imago van een veilige drug. Het is echter geen onschuldig middel. Het risico op verslaving is niet uitgesloten, het gebruik van lachgas kan schadelijk zijn en ernstige gezondheidsrisico’s met zich meebrengen.

Lees het artikel

Camouflagegedrag bij vrouwen met ASS

Autismespectrumstoornissen (ASS) bij meisjes en vrouwen worden vaak pas laat herkend. Een bekende oorzaak hiervan is dat zij, meer dan jongens en mannen, geneigd zijn om de eigen tekortkomingen in de sociale interactie te camoufleren. Dit doen zij door het gedrag van anderen te kopiëren en zich sociaal wenselijk op te stellen. Hierdoor blijven de kenmerken van ASS bij meisjes en vrouwen vaak lang onopvallend. Camouflagegedrag zorgt echter voor overvraging van zichzelf, hogere...

Lees het artikel

NSAID’s en lithium: een potentieel gevaarlijke combinatie

Lithium is het voorkeursmiddel bij een bipolaire stoornis.1,2 Non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAID’s), zoals ibuprofen, diclofenac en naproxen, zijn veelgebruikte pijnstillers die door specialisten kunnen worden voorgeschreven, maar ook vrij verkrijgbaar zijn via de drogist of in een enkel geval zelfs bij de supermarkt. De combinatie van lithium en een NSAID is potentieel levensgevaarlijk door de mogelijke spiegelverhoging van lithium door het NSAID.

Lees het artikel

Oog voor PTSS bij mensen met een LVB

Mensen met een verstandelijke beperking ((L)VB, IQ < 70 en tekorten in adaptieve vaardigheden) hebben een grotere kans op het ontwikkelen van emotionele problemen en gedragsproblemen dan mensen zonder een (L)VB. Recent onderzoek laat zien dat er bij deze doelgroep ook een verhoogd risico is op het ontwikkelen van een posttraumatische stressstoornis.

Lees het artikel

Sint-janskruid

Carla Aantjes  Rubriek(en): Farmacotherapie

Het (toenemend) gebruik van kruiden is niet zonder gezondheidsrisico’s. Deze middelen kunnen interacties aangaan met andere (reguliere) geneesmiddelen en bijwerkingen veroorzaken. Een van de meest gebruikte kruiden is Hypericum perforatum (bekend als sint-janskruid). Hoewel sint-janskruid als monotherapie effectief is, kan het de werking van andere geneesmiddelen (o.a. antidepressiva) beïnvloeden. Daarom is het voor de behandelend specialist belangrijk om...

Lees het artikel

Like a COMET: Competitive Memory Training

Ieder mens denkt wel eens negatief over zichzelf, dat hoort bij het leven. Wanneer deze gedachten overwegend negatief zijn, kunnen ze mensen belemmeren in hun functioneren. Zo kan het zijn dat mensen bijvoorbeeld geen relaties aan durven te gaan, of niet durven te solliciteren, omdat ze ervan overtuigd zijn dat zij toch niet zullen slagen. Soms resulteert dit in bijvoorbeeld de overtuiging een mislukkeling te zijn. In dat geval kan er sprake zijn van een negatief zelfbeeld. Dit is voor veel...

Lees het artikel

Een wond die niet dichtgaat

Een slecht genezende wond kan het onverwachte gevolg van zelfbeschadiging zijn. Dan lopen somatische en psychiatrische zorg ineens door elkaar. Voorkomen moet worden dat onbekendheid met het andere specialisme tot meer schade leidt. Aan de hand van een somatische casus wordt geschetst hoe dit proces kan verlopen. Het doel van dit artikel is de kwaliteit van zorg aan psychiatrische patiënten met een wond te optimaliseren.

Lees het artikel

Help, een hulphond

Bij het naderen van de cliënt blijkt ineens dat deze een hond bij zich heeft. Meerdere vragen komen naar boven. Mag een cliënt een hond meenemen? Is dit een hulphond? Zal de hond zich gedragen? Wat betekent dit voor de zorgverlening? In dit artikel wordt antwoord gegeven op en ontstaat inzicht in de rol van honden in de psychiatrische zorg.

Lees het artikel

Psychotische depressie

Een psychotische depressie is een ernstig ziektebeeld, dat niet altijd wordt herkend en wordt onderscheiden van een unipolaire depressie. Met name de stemmingscongruente psychotische verschijnselen worden regelmatig gemist. Het is van groot belang deze te herkennen om een effectieve behandeling te kunnen inzetten. Door een adequate behandeling en intensieve begeleiding en monitoring kan de aandoening goed behandeld worden. Kennis van het ziektebeeld en het herkennen van de...

Lees het artikel

Zorgbehoeften van patiënten met verslaving en ASS

Om evidence-based interventies te ontwikkelen voor patiënten met verslaving en ASS, is eerst meer kennis nodig over hun specifi eke zorgbehoeften. Patiënten met verslaving en ASS beschrijven dat zij in een vicieuze cirkel terechtkomen. Deze vicieuze cirkel bestaat uit het omgaan met symptomen van ASS door middel van middelenmisbruik, waardoor de symptomen van ASS verergeren.

Lees het artikel

Acute complicaties bij een ecstasy-intoxicatie

Ecstasy is een veelgebruikte drug, en ondanks een onschuldig imago is het gebruik niet zonder gevaren. Het verslavingspotentieel van ecstasy is beperkt, maar de acute complicaties kunnen levensbedreigend zijn. De slogan blijft van kracht dat wie geen risico wil lopen, geen drugs moet kopen.

Lees het artikel

Hypercreatininemie bij dehydratie

Bij eetproblematiek wordt zowel in de eerste als in de tweede lijn, naast anamnese en lichamelijk onderzoek, laboratoriumonderzoek geadviseerd. Daarbij zijn vroegsignalering en goede samenwerking met de huisarts van belang. Het risico van dehydratie bij inadequate vocht- en voedingsinname kan worden gesignaleerd door middel van geïndiceerd laboratoriumonderzoek. Creatinine en ureum kunnen verhoogd zijn bij ondervoeding en dehydratatie.

Lees het artikel

Bijwerkingen van tricyclische antidepressiva bij ouderen

Tricyclische antidepressiva (TCA) hebben verschillende bijwerkingen, waaronder anticholinerge bijwerkingen, sedatie, orthostatische hypotensie, verminderde cognitie en vallen. Deze bijwerkingen kunnen verschillende oorzaken hebben, zoals veranderde farmacokinetiek of -dynamiek bij ouderen, interacties met andere geneesmiddelen of farmacogenetica. Het vroegtijdig herkennen van bijwerkingen is van belang om het veilig geneesmiddelgebruik bij ouderen te kunnen handhaven. Vallen kan bijvoorbeeld...

Lees het artikel

Een vluchteling met PTSS

Patricia Strijk  Rubriek(en): Casuïstiek

In dit artikel wordt in het bijzonder aandacht besteed aan posttraumatische stresstoornis (PTSS) bij de vluchteling. Er wordt beschreven waaruit de PTSS-klachten kunnen bestaan, hoe u daarmee als verpleegkundige in de dagelijkse praktijk kunt omgaan en welke de specifieke aandachtspunten zijn bij een vluchteling. Ook de behandelmogelijkheden bij PTSS wordt kort toegelicht.

Lees het artikel

Cannabidiol: drug, geneesmiddel of voedingssupplement?

Wie ‘CBD-olie kopen’ googelt, krijgt tientallen aanbiedingen voor CBD producten. Sinds producten waarin CBD is verwerkt officieel beschouwd worden als voedingssupplement (novel food), zijn medische claims op verkoopsites niet meer te vinden. Verkopers willen geen risico lopen en plaatsen deze claims daarom niet meer op hun site. Dit artikel behandelt de risico’s en problemen met betrekking tot de effectiviteit en veiligheid van CBD-olie.

Lees het artikel

Geweld tegen medewerkers in de GGZ

Agressie en geweld tijdens het werk zijn serieuze bedreigingen voor de gezondheid en het welzijn van medewerkers in de geestelijke gezondheidszorg. Het doel van dit artikel is een algemeen overzicht te geven van de informatie die bekend is over werkgerelateerd geweld in de GGZ en handvatten om nazorg te bieden aan de slachtoffers.

Lees het artikel

Apathie

Apathie is een veelvoorkomend probleem bij diverse aandoeningen. Denk bijvoorbeeld aan mensen met de ziekte van Alzheimer of Parkinson, maar ook bij mensen met hersenletsel, een depressie of met schizofrenie. Ondanks de impact van apathie op het leven van patiënten en naasten, blijkt het lastig om het te diagnosticeren en behandelen. Wat is het kernprobleem van apathie, welke gebieden in het brein zijn hierbij betrokken en hoe zouden we apathie misschien beter kunnen meten en behandelen?

Lees het artikel

Dorst en polyurie

Er meldt zich een vrouw op de poli die dorstig is en klaagt over een droge mond. Ze drinkt tot vier liter water per dag. Wat is er aan de hand? Om tot de juiste diagnose te komen volgt een proces van klinisch redeneren. Wat is haar voorgeschiedenis? Welke medicatie gebruikt zij? Kan het aan de medicatie liggen? Wat zijn de oorzaken van dorst en veel drinken? Wat blijkt uit het lichamelijk onderzoek en welke aanvullende onderzoeken zijn nodig? Stap voor stap gaat u richting diagnose en...

Lees het artikel

Morele stress

Aantjes, Carla  Rubriek(en): Casuïstiek

Bij schaarste in de zorg en bij het verleggen van het accent naar zorgefficiëntie wordt het risico van machteloosheid bij hulpverleners groter. Morele stress bij hulpverleners is geen onbekend fenomeen en leidt tot risico op uitval, verminderd werkplezier en verminderde kwaliteit van zorg. Een uitdaging voor de hulpverleners en hun werkgevers. In dit artikel wordt een zorgethische analyse beschreven.

Lees het artikel

Het nut van influenzavaccinatie

Tijdens de afgelopen drie influenzaseizoenen werden in Nederland naar schatting 6.000-10.000 mensen in het ziekenhuis opgenomen vanwege (complicaties van) influenza. Internationaal en nationaal is er al langere tijd een discussie gaande over de noodzaak van vaccineren van risicogroepen en medewerkers in de gezondheidszorg. In dit artikel gaan we in op het nut van influenzavaccinatie van zowel de (medische) risicogroepen als gezondheidszorgmedewerkers.

Lees het artikel

De jonge mantelzorger

Els Hoekman  Rubriek(en): Casuïstiek

Een op de vier kinderen in Nederland groeit op bij ouders die zorg nodig hebben. Als wijkverpleegkundige kunt u in situaties komen waarin de zorgvrager ondersteund wordt door kinderen: jonge mantelzorgers. Zeker als de zorgvrager chronisch ziek is en/of psychisch belast, kunnen er zorgen ontstaan over de kinderen. In dit artikel wordt uiteengezet hoe u hiermee als (wijk)verpleegkundige kunt omgaan.

Lees het artikel

Schadelijke praktijken: je ziet het pas als je het doorhebt

Geweld in Afhankelijkheid (GIA) is door de serie ‘De kinderen van Ruinerwold’ en de onthullingen van kandidaten van ‘The Voice’ veelvuldig onder de aandacht geweest in de media. Een minder bekende vorm van GIA zijn schadelijke praktijken. Het is van groot belang dat de VS-GGZ schadelijke praktijken herkent en op de juiste manier hierop reageert. 

Lees het artikel

Persisterende complexe rouwstoornis (PCRS)

Wanneer het ongeloof over de onomkeerbaarheid van het verlies blijft en de emotionele nood aanhoudt, is er sprake van complexe rouw. De persisterende complexe rouwstoornis (PCRS) is sinds 2013 in de DSM-5 opgenomen. De opname van PCRS in de DSM is een erkenning dat rouw kan uitgroeien tot een psychische aandoening. In dit artikel maken we onderscheid tussen verschillende soorten van rouw en andere ziektebeelden en worden handreikingen gedaan voor de behandeling van PCRS.

Lees het artikel

Preventie en behandeling van seksueel geweld

Het thema ‘seksueel geweld’ krijgt sinds een aantal decennia steeds meer aandacht in de (sociale) media. Het is een term die gebruikt wordt voor alle handelingen waarbij een persoon iemand dwingt seksuele handelingen uit te voeren, te ondergaan of te zien. In dit artikel wordt ingegaan op de prevalentie van seksueel geweld, veelvoorkomende misvattingen, en wordt een inleiding gegeven over preventiestrategieën en behandelinterventies.

Lees het artikel

Erfelijke vormen van mammacarcinoom

Wanneer je te horen krijgt dat je kanker hebt, is de veronderstelling vaak dat je hieraan komt te overlijden. Door de vroege opsporing en de toename aan betere behandelmogelijkheden zijn de overlevingskansen bij veel soorten kanker de afgelopen jaren echter sterk toegenomen. Wist u dat ongeveer 5-10% van veelvoorkomende vormen van kanker, zoals borst- en darmkanker, erfelijk is bepaald? In veel gevallen betreft dit een autosomaal dominante overerving, wat betekent dat de kinderen van de...

Lees het artikel

Behandeling met psilocybine

Psilocybine is een klassiek psychedelicum dat voorkomt in bepaalde soorten paddenstoelen, ook wel paddo’s genoemd. De effecten van psilocybine zijn uiteenlopend en per individu verschillend. Gebruikers kunnen onder andere een verandering in zintuiglijke waarneming, emoties, perceptie en bewustzijn merken. De effecten duren zo’n vier tot zes uur. Bijwerkingen zoals hoofdpijn, misselijkheid, hypertensie en insomnia zijn meestal mild en van voorbijgaande aard.

Lees het artikel

Wellness Recovery Action Plan

Wellness Recovery Action Plan (WRAP) is een zelfhulpinstrument dat voor iedereen geschikt is. Het is ontstaan uit en geworteld in de principes van zelfbepaling en herstel van welbevinden. Deelnemers hebben minder behoefte aan reguliere zorg en maken hiervan minder gebruik. Ze ervaren met WRAP minder psychische klachten, een groter gevoel van hoop en een toegenomen kwaliteit van leven.

Lees het artikel

Oxycodonverslaving

Het gebruik van opioïden, waaronder oxycodon, is een bewezen effectieve methode in de pijnbestrijding van zowel acute als chronische pijn. Behalve de positieve effecten bij bestrijden van pijn is bekend dat er een verslavingsrisico bestaat bij chronisch gebruik van opioïden en er dus daarmee afhankelijkheid en tolerantie kunnen optreden. In de verslavingszorg wordt de afhankelijkheid van oxycodon als verslavingsprobleem behandeld in samenwerking met de pijnspecialist. In dit...

Lees het artikel

Inloggen